Boek 13 – “De Gele Vogels”

Als dertiende boek heb ik “De Gele Vogels” gelezen. Een boek, geschreven door Kevin C. Powers, dat gaat over een jongen die voor het Amerikaanse leger in Irak zit en daar verschrikkelijke dingen meemaakt. Het is heel poëtisch geschreven en het geeft de lezer een kijk in het gevoelsleven van een doorsnee soldaat. Alleen omdat ik dit boek over oorlog weinig “oorlog” kon vinden (er werd over de oorlog niets verteld afgezien van de directe conflicten waarin de hoofdpersoon zich bevond, niet waarom er oorlog was, niet duidelijk tussen wie en hoe) krijgt het van mij toch geen 5 maar 4 sterren op Goodreads.

Het verhaal begint met de zin waar elke recensie die ik over het boek heb gelezen ook mee begint: “In de lente probeerde de oorlog ons te doden…”. Dit is direct een voorbeeld van hoe Powers het hele boek schrijft. Hij maakt geen simpele statements maar probeert ook een gevoel over te brengen. Powers heeft zelf ook echt in Irak gevochten voor het Amerikaanse leger en de meeste gevoelens en gedachten zijn dan ook autobiografisch. Weten dat iets waar gebeurd is maakt het altijd wat indrukwekkender.

De hoofdpersoon wordt voor het grootste gedeelte van het verhaal “Bart” genoemd, een afkorting van zijn achternaam, Bartle. Bart is bevriend met Murph (die eigenlijk Murphy heet van zijn achternaam. Powers heeft iets met afgekorte achternamen denk ik) en ze zijn samen in Amerika op de basis om zich voor te bereieden op uitzending naar Irak. Op de afscheidsavond die wordt georganiseerd voor vrienden en familie van de soldaten die zullen gaan vertrekken belooft Bart aan Murph’s moeder dat hij ervoor zal zorgen dat Murph gezond en wel weer thuis zal komen.

Natuurlijk snapt iedereen die dat leest dat dit betekent dat Murph natuurlijk niet gezond ofwel helemaal niet meer thuis zal komen. Murph’s dood en Bart’s rol daarin is de rode draad van het verhaal: bij bijna elke situatie noemt Powers een dingetje dat ermee te maken heeft. Dit wordt niet vervelend maar ik kan ook niet echt zeggen dat het me heel erg nieuwsgierig maakte: ik wist dat er iets zou gebeuren dus de grote schok bleef een beetje uit toen Powers uiteindelijk onthulde wat er nou precies was gebeurd. Niet alleen de dood van Murph maar ook Bart’s reactie daarop is belangrijk voor het boek. Het wisselt namelijk af tussen Irak en Amerika en maakt dus constant sprongen in de tijd. Naarmate we verder komen in het verhaal wordt steeds duidelijker dat Bart doelloos lijkt te leven na de oorlog, zonder vreugde of toekomstplannen.

En eigenlijk is dat het hele verhaal al. Het hele boek bestaat gewoon uit schakelingen tussen Bart’s gedachten en gevoelens in Amerika voor en na de uitzending, en zijn gedachten in Irak tijdens de oorlog. En er wordt ook heel veel gezegd over het gevoel van machteloos zijn en geen invloed hebben op de toekomst of eigenlijk überhaupt nergens invloed op hebben. Maar daar was ik het eigenlijk niet altijd heel erg mee eens. Ja, wel dat als je eenmaal in die oorlog zit je wel moet slikken wat er gebeurt en gewoon moet doen wat er gezegd wordt dat je moet doen, maar je hoeft het leger niet in. In deze oorlog was er in Amerika geen dienstplicht en er wordt ook gezegd dat Bart zich vrijwillig heeft aangemeld bij het leger. En dan wel omdat de grote, stoere jongens hem vroeger altijd pestten omdat hij graag poëzie las en veel met zijn neus in de boeken zat. Nou, sorry hoor, maar dat vind ik een slappe smoes. Ik geloof best dat ze hem vroeger uitlachten omdat hij graag las maar bij het leger gaan zie ik niet echt als een direct gevolg daarvan, dat is nog altijd zijn eigen keuze geweest. Dus in bepaalde mate heeft hij zeker wel invloed gehad. Misschien niet op het grote geheel maar toch zeker op zijn eigen leven en de levens van de mensen om hem heen.

Zou ik dit boek aanraden? Ja. Zeker. Ik vind het mooi geschreven en het brengt als een van de beste van de oorlogsboeken die ik tot nu toe heb gelezen gevoelens van een soldaat die het allemaal niet wilde over. Een soldaat zonder per se haatgevoelens jegens het land waartegen hij vecht en eentje die er later aan onderdoor gaat. In dat opzicht best een uniek verhaal. Wat ik miste was wel duidelijkheid over de oorlog waarin ze zich bevinden. Powers gaat er heel erg van uit dat lezers genoeg basiskennis hebben om dit verhaal te snappen, maar ik lees altijd graag de feitjes nog eens in een boek dat over zoiets gaat. De hoe-en-waarom-en-wie feitjes, de aanloop naar de oorlog, duidelijke uitleg over waar dit conflict om gaat. Maar dat kan ook gewoon een persoonlijke voorkeur van mij zijn.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *