‘De Amerikaanse prinses’ – Annejet van der Zijl

Cover van het boek De Amerikaanse prinses door Annejet van der ZijlIn november vorig jaar (2015) verscheen De Amerikaanse prinses van Annejet van der Zijl, de auteur van onder andere het bekende boek Sonny Boy. Een mede-studente raadde me dit boek aan en na een lange tijd wachten stond De Amerikaanse prinses voor me klaar bij de bieb. En, was het het wachten waard?

Titel: De Amerikaanse prinses
Auteur: Annejet van der Zijl
ISBN: 9789021400730
Verschenen bij uitgeverij Querido.

De Amerikaanse prinses gaat over het leven van Allene Tew, die in 1872 in een pioniersstadje in Amerika werd geboren en in 1955 in Frankrijk overleed. Ze is tweeëntachtig jaar geworden, maar heeft een leven geleefd dat amper in die jaren lijkt te passen. Ze is bijvoorbeeld vijf keer (!!!) getrouwd geweest, onder andere met twee miljonairs maar ook met een Duitse prins en een Russische graaf. Ze groeide op in de tijd van de opkomst van het ‘grote kapitalisme’ in Amerika. In die tijden leefde de gedachte dat je alles kon doen wat je wilde, wie je ook was en waar je ook vandaan kwam, als je maar doorzette en nooit opgaf. En Allenes hele leven lijkt wel één groot voorbeeld van dat gedachtegoed.

Allene was een knap meisje en werd geboren in een tijd waar je als vrouw alleen hogerop kon komen als je ‘boven je positie’ trouwde en dus in de sociale kringen van je man terechtkwam. Haar leven is dan ook het best te plaatsen binnen het kader van haar vijf huwelijken:

  1. Haar eerste man heette Ted Hostetter. Hij was een luie erfgenaam met miljoenen op de bank en als enige taak in zijn leven die miljoenen zo creatief mogelijk uitgeven. Maar hij at, dronk en gokte veel dus toen hij op vrij jonge leeftijd overleed bleef Allene over met twee jonge kinderen en de hoge gokschulden van haar man.
  2. Nummer twee was opnieuw een erfgenaam van miljoenen: Morton Corton Nichols. Met hem is ze slechts een jaar getrouwd geweest, maar dit huwelijk zorgde wel deels voor Allenes financiële onafhankelijkheid.
  3. Anson Wood Burchard was volgens Van der Zijl Allennes grote liefde. Hij was een hoge pief bij het grote bedrijf General Electric, dat in die tijd misschien nog niet zo gigantisch was als het nu is maar toch al goed op weg om dat wel te worden. Ze trouwden in 1912. Met Anson was Allene erg gelukkig, maar ze kwam in een erg verdrietige tijd terecht: de Eerste Wereldoorlog begon en dat betekende overal onzekerheid. Haar zoon (nog uit haar eerste huwelijk met Ted Hostetter) werd een gevechtspiloot en stierf in 1918 tijdens een vlucht. Ook Allenes dochter overleed in 1918, niet door de oorlog maar door de Spaanse griep die wereldwijd nog veel meer levens heeft gekost dan de Eerste Wereldoorlog. Toen Anson een aantal jaren later ook overleed had Allene allebei haar kinderen en de man van wie ze zielsveel hield verloren, en bleef alleen over met erg veel geld.
  4.  De vierde man met wie Allene trouwde was een Duitse prins. Dat maakte Allene dus een prinses, en hé, dat is de titel van het boek! Prins Hendrik (Heinrich) XXXIII von Reuss werd een tijd lang gezien als mogelijke opvolger van Koningin Wilhelmina van Nederland, omdat zij nog geen kinderen had gekregen en Hendrik de volgende in lijn was. Echter, zoals we allemaal weten kreeg Wilhelmina een dochter genaamd Juliana en dus mocht Prins Hendrik XXXIII von Reuss toch de Nederlandse koning niet worden. Allene verwachtte een beetje meer sociaal aanzien te krijgen door haar huwelijk met een prins, en de motieven van de prins lijken vooral op geld gericht te zijn geweest. Na een aantal jaren was de koek echter op; Hendrik begon het nazi-gedachtegoed aan te hangen en daar moest Allene niks van hebben. In 1935 scheidden ze. Met Hendriks zoon  had Allene ondertussen een goede band opgebouwd en met hem hield ze haar hele leven nog contact.
  5. In 1936 trouwde Allene voor de laatste keer, ditmaal met een Russische nobelman die in het paleis van de laatste tsaar gewerkt had. Het wordt door Van der Zijl gesuggereerd dat de vijfde man van Allene (Paul) homoseksueel was. Maar het huwelijk leek verder prima: de partners gaven wel oprecht om elkaar, maar meer op een vriendschappelijke en gezellige manier dan echt als man en vrouw. Paul had de titel van graaf en dus werd Allene gravin.

Bovenstaande opsomming laat wel zien hoe veelbewogen het leven van Allene Tew was. Van de ene man naar de andere; van het ene land naar het andere en dat in een tijd waarin de wereld ontzettend snel veranderde. Allene stierf in 1955, wat betekent dat ze zowel de Eerste als de Tweede Wereldoorlog heeft meegemaakt, de Grote Depressie (waardoor haar aandelen opeens waardeloos leken te zijn), en de industriële revolutie in Amerika. Ze is van arm naar miljonair gegaan, van gewoon meisje naar prinses en gravin. Maar vooral lijkt haar leven getekend te zijn voor tegenslagen: een gokverslaafde man, allebei haar kinderen overleden jong en slechts één van haar huwelijken kan echt gelukkig genoemd worden.

Annejet van der Zijl wordt ook wel de koninging van de literaire non-fictie genoemd. Dat is in De Amerikaanse prinses ook heel duidelijk te zien. Het gaat over het echte leven van een vrouw, dus het is belangrijk dat alle feiten kloppen. Door het boek heen staan wat foto’s en posities die Van der Zijl inneemt over mensen (zoals bijvoorbeeld dat ze denkt dat Paul, de vijfde man, homoseksueel was) worden altijd ondersteund door fragmenten uit brieven of andere documenten. Allenes leven leent zich uitstekend voor een boek, alleen al omdat er simpelweg zoveel te vertellen is. Maar om nou te zeggen dat Allene zelf een wonderbaarlijke vrouw was? Daarvan ben ik door het lezen van De Amerikaanse prinses niet echt overtuigd. Ze is vaak getrouwd, maar afgezien van veel huizen kopen lijkt ze zelf weinig echt te hebben gedaan. Dat pastte misschien ook wel niet in de tijd waarin ze leefde, maar toch… Maar dit is natuurlijk geen fictie en Van der Zijl kan er ook niets aan doen dat Allene Tew de wereld niet veranderd heeft. Maar dat ze een bijzondere vrouw was, dat is een ding dat zeker is.

Als je geïnteresseerd bent in bijzondere levensverhalen, die bijna te gek lijken om waar te zijn, dan is De Amerikaanse prinses zeker iets voor jou.

4 thoughts on “‘De Amerikaanse prinses’ – Annejet van der Zijl

  1. Het huis dat Allene Twe liet bouwen in Upper East tijdens haar tweede huwelijk staat inmiddels te koop voor € 35.000.000

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *