Het monster van Essex – Sarah Perry

Cover van Het monster van Essex door Sarah Perry

Het is een prachtig boek dat vorig jaar verscheen: Het monster van Essex, het debuut van Britse auteur Sarah Perry. De cover is enorm opvallend en misschien zou niet iedereen ervan houden, maar ik vind hem persoonlijk prachtig. Dat, samen met de lovende recensies die ik al over dit boek had gelezen, heeft me overtuigd om met boekenbonnen die ik nog had liggen dit boek aan te schaffen. Heb ik spijt van mijn aankoop? Dat niet per se, maar ik vond het lang niet zo mooi als ik had verwacht.

Het monster van Essex speelt zich af in Engeland in de Victoriaanse tijd. Natuurlijk heb ik uitgebreid research gedaan naar deze periode voordat ik het boek las (lees: ik heb vijf minuten doorgebracht op https://en.wikipedia.org/wiki/Victorian_era) en ben er toen achter gekomen dat deze periode normaal gesproken gekenmerkt wordt door preutsheid en een grote armoede in steden waar fabrieksarbeiders moesten rondkomen van een hongerloontje. Genoeg ingrediënten dus voor een goed verhaal, zou je zo denken. En Sarah Perry heeft haar research ook goed gedaan. De beschrijvingen voelen heel geloofwaardig en ze verantwoord ook waar ze haar informatie vandaan heeft gehaald achterin het boek. Opvallend is dat zij er juist niet voor heeft gekozen om te schrijven over terughoudende vrouwen die vol preutsheid hun rol vervullen. Cora, de hoofdpersoon in dit boek, kan zelfs modern genoemd worden.

Het monster waarnaar de titel verwijst speelt een grote rol. Mensen in een klein dorpje in Essex zijn ervan overtuigd dat alle pech die zij hebben door het monster veroorzaakt wordt: mensen die sterven zijn vast en zeker gedood door het monster, en mensen die zich vreemd gedragen zijn vast en zeker onder de invloed van het beest. Het maakt ze bang en de dominee in het dorp, William Ransome, heeft er een hele kluif aan om “zijn kudde” te overtuigen dat het monster niet bestaat. Na het overlijden van haar man verhuist Cora van Londen naar een klein dorp in de buurt van het dorp waar William woont en door wederzijdse vrienden worden zij aan elkaar voorgesteld. Een onwaarschijnlijke vriendschap bloeit op. Samen met Cora komt ook Martha mee; zij is een soort dienstbode en zorgt deels voor Francis, de zoon van Cora.

De kracht van Het monster van Essex zit in de diversiteit van de personages. Ze zijn verschillend en allemaal helemaal zichzelf. En het is slim hoe Perry dingen in het verhaal heeft verwerkt die voor een lezer in de eenentwintigste eeuw overduidelijk zijn, maar die de personages zelf niet (kunnen) weten. Francis, bijvoorbeeld, is overduidelijk autistisch maar omdat in de Victoriaanse tijd zulke labels nog niet bestonden vinden mensen hem simpelweg een hele vreemde jongen. En vanaf het begin van het boek ga je je als lezer afvragen hoe het nou precies zit tussen Cora en Martha: ze slapen wel samen, maar is dat uit noodzaak of uit liefde? Tegelijkertijd zijn ook de personages hetgeen waar Perry de plank volledig misslaat. De eerste helft van het boek leer je de personages goed kennen: je weet wat ze drijft en welke problemen ze hebben. Daarna hoop ik als lezer toch op ontwikkeling, veranderingen of complicaties. Maar dat blijft uit. Nergens in Het monster van Essex gaat Perry verder dan de oppervlakte en dat zorgt ervoor dat haar personages een verzameling karikaturen blijven met eigenschappen die duidelijk door Perry gekozen zijn omdat ze toen taboe waren en niet altijd omdat die eigenschappen ook daadwerkelijk iets toevoegen aan het verhaal.

Ik wil niet zeggen dat Het monster van Essex een saai of slecht boek is, want ik heb het absoluut met plezier gelezen. Perry’s stijl is prettig beschrijvend en de personages zijn, zoals gezegd, heel divers (arm en rijk, man en vrouw, conservatief en liberaal, en ga zo maar door). Maar het is een boek van bijna 400 pagina’s en na de eerste 200 gebeurde er niets schokkends meer, of misschien beter gezegd: de personages ontwikkelden zich amper meer. Het was allemaal nogal voorspelbaar geworden. En dat is jammer. Maar als je houdt van historische fictie en eens een keertje niet wilt lezen over hoe braaf en preuts iedereen in de Victoriaanse tijd was, is Het monster van Essex nog steeds een aanrader.

De foto van de cover heb ik gevonden via de recensie die in het NRC over dit boek verscheen en die een heel stuk positiever is dan die van mij:
https://www.nrc.nl/nieuws/2017/07/21/hoera-deze-vrouw-valt-niet-in-katzwijm-12175085-a1567356 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *