Work like any other – Virginia Reeves

Cover van Work like any otherEen van de vakken die ik nu in Engeland volg gaat speciaal over literaire prijzen. We bekijken de voor- en nadelen van bijvoorbeeld prijzen als de Man Booker, de Nobelprijs enzovoorts. Het is enorm interessant om samen na te denken over de invloed die prijzen kunnen hebben op lezers. Als een boek een prijs heeft gewonnen lijkt dat vaak toch een soort garantie dat het een ‘goed’ boek is en als je op zoek bent naar een boek om te lezen kan een gewonnen prijs nog weleens de doorslag geven. Het leuke aan dat vak dat ik nu volg is dat ik allemaal boeken mag (of eigenlijk: moet) lezen die vrij bekend zijn en die sowieso al op mijn te-lezen lijst stonden. His Bloody Project van Graeme Macrae Burnet is er bijvoorbeeld een van, of The Sellout van Paul Beatty. Maar ook Work like any other van Virginia Reeves stond op de leeslijst en ik moet eerlijk bekennen dat ik die titel nog niet eerder was tegengekomen.

Work like any other is het debuut van Amerikaanse schrijfster Virginia Reeves en werd voor het eerst gepubliceerd in 2016. Het is naar mijn weten (nog) niet vertaald naar het Nederlands, maar Reeves gebruikt geen onnodig lange woorden of complexe termen dus voor iedereen die een redelijk woordje Engels spreekt moet het origineel goed te doen zijn. Het verhaal is namelijk niet heel ingewikkeld. Work like any other speelt zich af in Amerika in de jaren twintig van de vorige eeuw. Roscoe werkt en woont op een boerderij, samen met zijn vrouw en zoontje. Als er elektriciteit komt vlakbij waar zij wonen besluit Roscoe om illegaal zijn boerderij te voorzien van stroom, door zelf een installatie te bouwen en stroom af te tappen. Hij wordt bijgestaand door Wilson, die bij hem in dienst is en normaal gesproken op het land werkt. Op een dag wordt de bedrading waar Roscoe zijn stroom illegaal van af tapt gecontroleerd door een medewerker van de elektriciteitsmaatschappij, die daarbij door een schok om het leven komt. Roscoe en Wilson worden schuldig bevonden aan de dood van deze jongeman en ze worden allebei veroordeeld.

In Work like any other volg je het leven van Roscoe voor, tijdens en na zijn tijd in de gevangenis. Hoofdstukken spelen zich afwisselend in verschillende tijden af; het is dus niet geheel chronologisch verteld. In ongeveer 250 pagina’s raakt Reeves verschillende interessante thema’s zoals familieverhoudingen, raciale ongelijkheid in het Amerika van de vorige eeuw en schuldgevoelens. Hoewel dit grote thema’s zijn waar veel over te zeggen valt, blijft Reeves redelijk oppervlakkig en ik vond het boek dan ook prettig lezen, maar niet per se indrukwekkend. De personages blijven daarvoor ook te vlak. Al met al vond ik het dus een prima boek en zeker de moeite waard, maar ik kan wel begrijpen waarom het alleen op de longlist van de Man Booker is beland vorig jaar en niet verder is doorgestroomd naar de shortlist.

Tijdens mijn research voor de les waarin we dit boek bespraken kwam ik op Youtube overigens dit filmpje tegen, waarin Reeves zelf kort en bondig vertelt over haar debuutroman:

Foto van de cover van het boek via de website van de uitgeverij: http://www.simonandschuster.com/books/Work-Like-Any-Other/Virginia-Reeves/9781501112508

Tangleweed and Brine – Deirdre Sullivan

Cover van het boek Tangleweed and Brine door Deirdre Sullivan

Omdat ik nu een tijdje in Engeland woon voor mijn studie heb ik volop de gelegenheid om in de mooie boekwinkels alle boeken te bekijken die in Nederland (nog) niet verkrijgbaar zijn. Het nadeel van rondkijken in mooie boekwinkels: ik wil alle boeken die ik zie gelijk kopen en dat is budgettechnisch niet zo verstandig. Maar af en toe moet je jezelf ook een kleinigheidje gunnen en dat is waarom ik Tangleweed and Brine van Deirdre Sullivan tóch heb gekocht. Wat me in eerste instantie aansprak was de vrij opvallende cover, maar toen ik de omschrijving op de achterkant las was ik direct verkocht:

Bewitched retellings of classic fairy-tales with brave and resilient heroines. Tales of blood and intrigue, betrayal and enchantment […] – not for the faint-hearted or damsels in distress.

Eigenlijk komt het er dus op neer dat Deirdre Sullivan feministische hervertellingen van bekende sprookjes heeft geschreven. Er staan sprookjes in zoals Hans & Grietje, Assepoester, Belle en het Beest, en ga zo maar door. Maar niet alleen de tekst in dit boek is belangrijk. Bij alle verhalen is door illustrator Karen Vaughan een prachtige afbeelding gemaakt. Deze hoort bijvoorbeeld bij het sprookje ‘Doing Well’ (gebaseerd op De kikkerkoning):

Foto van de illustratie op pagina 97 van het boek Tangleweed and Brine

De taal die Sullivan gebruikt is prachtig en poëtisch. Nog meer dan de verandering die de sprookjes hebben doorgemaakt was ik daarom onder de indruk van de manier waarop de verhalen werden verteld. Opvallend is ook dat het perspectief niet in alle sprookjes hetzelfde is; Sullivan wisselt af tussen eerste, tweede en derde persoon enkelvoud (ik, jij, hij / zij). Het is door de stijl die Sullivan gebruikt denk ik een lastige klus om deze sprookjes mooi te vertalen, maar er zijn vast en zeker vertalers die deze klus aan zouden kunnen. Naar mijn weten is er nog geen Nederlandse uitgeverij bezig met Tangleweed and Brine te vertalen en uit te geven in Nederland. Maar wat niet is kan nog komen. Tot die tijd hebben alle mensen wiens Engels goed genoeg is om sprookjes te kunnen lezen vast en zeker voldoende aan het origineel!

The Hours – Michael Cunningham

Cover van het boek The Hours

Toen ik op vakantie was heb ik het boek The Hours van Michael Cunningham gelezen. En ondanks dat ik aan zee in het zonnetje zat kreeg ik soms toch nog een koude rilling. Want The Hours is een boek dat je echt aangrijpt. Geen typisch vakantieboek dus, maar wel een prachtig verhaal.

In The Hours volgen we het verhaal van drie vrouwen: Clarissa, Laura en Virginia Woolf (die natuurlijk echt bestaan heeft). Er wordt slechts één dag in het leven van de vrouwen beschreven maar die korte tijd is voldoende om dit boek te vullen met hun interessante verhalen. De hoofdstukken over de drie vrouwen wisselen elkaar af; elk hoofdstuk volg je weer een van de drie. De levens van Virginia Woolf, Laura en Clarissa lijken in eerste instantie niets met elkaar te maken te hebben, maar Michael Cunningham weet ze toch op een mooie manier met elkaar te verweven. De belangrijkste link tussen deze drie levens lijkt het boek Mrs Dalloway te zijn. In de hoofdstukken waar Virginia de hoofdrol speelt is zij bezig met het schrijven van haar wereldberoemde werk, Laura leest het boek jaren later en Clarissa (opnieuw een generatie later) wordt door een vriend Mrs Dalloway genoemd. Maar niet alleen inhoudelijk speelt Mrs Dalloway een rol, ook in de stijl zie je het weerspiegeld worden. Het kan daarom waardevol zijn bij het lezen van The Hours als je bekend bent met het werk van Virginia Woolf.

Hoewel het verhaal niet direct complex is en de door elkaar lopende verhaallijnen niet lastig te volgen zijn, is The Hours absoluut geen lichte kost. In The Hours speelt namelijk depressie een grote rol. Het is natuurlijk bekend dat Virignia Woolf zelfmoord heeft gepleegd en het is dus ook niet verrassend dat Cunningham dit deel van haar leven verwerkt in zijn verhaal, maar ook de andere personages komen op een bepaald punt met depressies in aanraking. Cunningham weet precies de juiste woorden te vinden om alle gevoelens van de personages te beschrijven. Op pagina 142 van de versie die ik heb gelezen (ISBN 9781841150352) staat bijvoorbeeld het volgende:

Is this what it’s like to go crazy? She’d never imagined it like this — when she’d thought of someone (a woman like herself) losing her mind, she’d imagined shrieks and wails, hallucinations; but at that moment it had seemed clear that there was another way, far quieter; a way that was numb and hopeless, flat, so much so that an emotion as strong as sorrow would have been a relief.

The Hours is geen dik boek maar ik heb er in verhouding vrij lang over gedaan om het te lezen. Passages als bovenstaande lees je gewoon niet vlug, daar neem je even de tijd voor. Ik kan me voorstellen dat voor mensen die gevoelig zijn voor depressies The Hours een moeilijk boek is om te lezen. De woorden van Cunningham komen echt binnen en ook omdat de zelfmoord van Virigina Woolf wordt beschreven kan dit boek vrij intensief zijn. Maar ik kan niet anders zeggen dan dat ik dit een prachtig boek vond. Het is een nieuwe toevoeging aan mijn rijtje met favorieten.

Mocht je geïnteresseerd zijn in het verhaal maar ben je bang dat het boek lezen er voorlopig niet in zit: The Hours is een aantal jaar geleden ook verfilmd met onder andere Meryl Streep in één van de hoofdrollen. Het nadeel is dan wel dat je de mooie zinnen van Cunningham moet missen…

Foto van de cover van het boek via http://www.michaelcunninghamwriter.com/books/the_hours

HhhH – Laurent Binet

Cover van het boek HhhH Himmler's hersens heten Heydrich door Laurant BinetHet boek HhhH met de ondertitel Himmlers hersens heten Heydrich van Laurent Binet is al ontzettend bekend. En niet zonder reden, ontdekte ik toen ik het eenmaal had gelezen. HhhH is een origineel verhaal over een aanslag tijdens de Tweede Wereldoorlog; een oorlog waar al zoveel over geschreven en gemaakt is dat ik bang was dat Binet moeite zou hebben om het ook literair nog creatief en origineel te maken. Maar Binet heeft een bekend verhaal omgetoverd in iets speciaals door zijn geweldige schrijfstijl.

De originele titel van het boek is HHhH, oftewel Himmlers Hirn heißt Heydrich. Het is mooi dat het Duits zo op het Nederlands lijkt, want de titel kon probleemloos vertaald worden zonder verlies van het acroniem. Ik snap niet helemaal dat er gekozen is voor hersens in plaats van hersenen, maar ja, over smaak valt niet te twisten. De titel geeft al deels weer waar het verhaal over zal gaan, namelijk Heydrich, een belangrijke figuur in Nazi-Duitsland. In 1942 is er een aanslag op zijn leven gepleegd en die gebeurtenis is het onderwerp en uitgangspunt van dit boek.

Het onderwerp van het boek is niet per se hetgeen HhhH zo bijzonder maakt, want over Heydrich is al veel geschreven. Maar wel uniek is de manier waarop Binet het verhaal schrijft. Het is bijna alsof hij als auteur de lezer een blik gunt in het schrijfproces. Het verhaal wordt verteld vanuit het oogpunt van een verteller die constant uitlegt wat hij aan het doen is: dat hij onderzoek doet naar personages, dat hij zijn vriendin mee heeft genomen naar een oorlogsmuseum om achter meer feiten te komen, dat hij heeft geprobeerd om een passage zo spannend mogelijk te vertellen en ga zo maar door. Als lezer word je steeds weer op het proces, op het schrijven an sich, gewezen. Het is alsof je naar een film kijkt en alle crew gewoon in beeld wordt gebracht: je ziet niet alleen het verhaal, maar je kijkt ook naar hoe dat verhaal wordt gemaakt, en dat wordt op die manier dus óók een onderdeel van het verhaal dat de kijker (of lezer) krijgt voorgeschoteld. Het proces wordt onderdeel van het eindproduct: de cameraman wordt acteur, de schrijver een personage.

Als lezer leer je al vrij snel om de verteller niet al te erg te vertrouwen. Net na een pakkende dialoog komt een zin waarin de verteller iets zegt als ‘dit is natuurlijk niet echt zo gebeurd, dit heb ik verzonnen om het mooier te maken’. Of een feit wordt een aantal hoofdstukken later door de verteller verbeterd: hij had het fout eerder in het boek, zoals hij het zei was het helemaal niet gegaan, hij heeft nu nieuw bewijs. Ik denk dat de verteller in HhhH voor veel studenten een ontzettend interessant onderwerp voor een essay zou zijn.

Los van hoe interessant dit boek op literair niveau is, ook het verhaal draagt zijn steentje bij. Ik wist persoonlijk nog niet veel over Heydrich en zeker niet over de mannen die een aanslag op zijn leven hebben gepleegd. De Tweede Wereldoorlog vind ik eindeloos interessant; de bijzondere manier van vertellen doet niets af aan hoeveel impact een verhaal als dat over Operatie Anthropoid op iemand kan hebben.

De VPRO is in 2017 begonnen met het uitzenden van een serie gebaseerd op dit boek. Alle aflevering staan naar mijn weten nu nog gewoon online en ik ben zeker van plan om de serie te gaan bekijken. De recensies die eerder dit jaar verschenen zijn lovend: op 24 april schreef Hans Beerekamp in het NRC “Na drie van de zeven afleveringen kan ik wel tien redenen noemen waarom Roel van Broekhovens tv-serie voor de VPRO naar Laurent Binets bestseller […] heel erg goed gelukt is” (de hele recensie is nog te lezen op de website van het NRC). Het promofilmpje dat de VPRO heeft gemaakt ziet er in ieder geval intrigerend uit.

Als je geïnteresseerd bent in verhalen over de Tweede Wereldoorlog is HhhH natuurlijk een absolute aanrader, maar ook voor mensen die normaal gesproken boeken over de oorlog links laten liggen kan het boek interessant zijn. De manier van vertellen maakt van HhhH meer dan een ‘gewone’ oorlogsroman en ik weet zeker dat het me nog lang bij zal blijven (en me misschien nog inspireert tot het schrijven van een aantal leuke essays over verteltechnieken).

Afbeelding van de cover van het boek via http://www.meulenhoff.nl/nl/p4c36fcf32b2f4/11656/9789460925597/hhhh.html.

De klokkenluider van de Notre-Dame – Victor Hugo

Cover van het boek De klokkenluider van de Notre-Dame door Victor HugoEen paar weken geleden was het laatste college van dit schooljaar (mag je dat nog zo noemen als je studeert?). Na bijna een jaar lang alleen tijd te hebben gehad voor boeken over juridische vraagstukken en verder romans die docenten voor me hadden uitgekozen vond ik het hoog tijd om tijd een boek te lezen waaraan ik normaal gesproken niet toe zou komen. En ik weet niet waarom, maar ik wilde ontzettend graag De klokkenluider van de Notre-Dame lezen. Dus dat deed ik. En het is de beste keuze die ik in tijden heb gemaakt.

Als kind heb ik de Disneyfilm natuurlijk gezien. Quasimodo, de lelijke klokkenluider, die als het ware opgesloten zit in de Notre-Dame en daar alleen kan praten met de beelden die op een of andere magische manier voor hem tot leven komen. En dan komt Esmeralda… De details ontgaan me, maar ik weet dat zij en haar geitje een paar oorbellen deelden en dat een knappe man op een paard ook iets met het verhaal te maken had. Maar voor wie bekend is met Les Misérables weet dat Victor Hugo’s boeken niet zo sprookjesachtig zijn als Disney ons wil doen geloven. En gelukkig maar. Want de Klokkenluider van de Notre-Dame is een prachtig boek, vol met tragische gebeurtenissen en mensen die egoïstisch en vreemd zijn. En ik heb van elke pagina genoten.

Ik moest wel wennen aan het boek. Ik moet eerlijk bekennen dat ik na de eerste honderd pagina’s gelezen te hebben ontzettende spijt had van mijn keuze: ik vond het saai en langdradig en kon niet wachten tot het over was. En dan te bedenken dat ik nog zo’n 500 pagina’s voor de boeg had… Maar gelukkig werd het verhaal zo meeslepend dat ik het boek niet meer neer wilde leggen en ondanks een bomvolle vakantieplanning heb ik het boek binnen een week tijd helemaal uitgelezen. Hugo schetst de personages op zo’n manier dat ze echt voor me gingen leven. En dat terwijl eigenlijk geen enkel personage sympathiek is. Vooral leuk vond ik om de stukjes te lezen die over rechten / de juridische wereld gaan (alhoewel die jammergenoeg niet echt erg vaak voorkomen). Op een bepaald moment schrijft Hugo een stukje over een dove rechter:

Het belette meester Florian geenszins recht te spreken […] en nog heel behoorlijk ook. Iedereen weet dat een rechter slechts de schijn hoeft te wekken dat hij luistert en aan deze eis, de enig [sic] voorwaarde voor goede rechtspraak, voldeed de edelachtbare […] des te beter daar geen enkel geluid zijn aandacht af kon leiden. (pagina 225)

Van zulke stukjes word ik tijdens het lezen van een boek gewoon vrolijk. Verder was het simpelweg een prachtig verhaal, dat veel minder dan ik had verwacht alleen om Quasimodo draaide maar ook juist heel veel om Claude Frollo (de man die hem in leven houdt in de Notre-Dame) en Esmeralda. Maar het verhaal is niet vrolijk en geheel volgens verwachtingen loopt deze Franse, gotische roman niet erg goed af. Voor wie niet houdt van boeken zonder happy ending: kijk vooral de Disneyfilm nog een keertje. Die blijft, los van het boek waar het op gebaseerd is, een van mijn favorieten. Voor wie houdt van dikke boeken vol met interessante (maar niet per se aardige) personages: als je tijd over hebt zou ik je De klokkenluider van de Notre-Dame zeker aanraden.

Foto van de cover van het boek via http://www.singeluitgeverijen.nl/athenaeum/boek/de-klokkenluider-van-de-notre-dame/. Dit is ook de versie die ik gelezen heb; een prachtige uitgave van uitgeverij Athenaeum.

Agatha Christie – The Mysterious Affair at Styles

Het leek me leuk om te kunnen zeggen dat ik álle boeken van Agatha Christie gelezen heb. Ik houd van detectives, ik heb al eerder boeken van haar gelezen en die bevielen me goed, en de boeken zijn zo bekend dat zelfs al zijn ze wat ouder ze nog steeds vrij gemakkelijk te vinden zijn. In mijn hoofd had ik het hele plan al voor elkaar: ik zou steeds een boek van Agatha Christie lezen en dat dan afwisselen met een of twee andere boeken. Maar toen ik dit plannetje maakte heb ik onderschat hoeveel boeken ze heeft geschreven: 66! En dan tel ik bij die 66 boeken haar korte verhalen en niet-detectives nog niet eens mee (onder een pseudoniem heeft ze namelijk ook nog romans geschreven).

Reeks boeken van Agatha Christie

(foto via https://nl.wikipedia.org/wiki/Accolade-reeks)

Ik moet zeggen dat ik twijfel of ik alle 66 boeken wel ga lezen, maar ik ben wel vol goede moed begonnen in haar allereerste boek: The Mysterious Affair at Styles. Het verhaal gaat over de moord op een rijke oude vrouw, Mrs Ingelthorp. Ze heette vroeger Mrs Cavendish, maar na het overlijden van haar eerste man is ze jaren later hertrouwd met Mr Ingelthorp die voor haar werkt (en haar naam verandert natuurlijk mee omdat vroeger seksisme nog veel meer geïnstitutionaliseerd was dan nu; tegenwoordig is het gelukkig helemaal niet meer vanzelfsprekend dat een vrouw de naam van haar man aanneemt). Mrs Ingelthorp heeft twee zoons, Lawrence en John, en die wonen ook bij haar in huis. Verder wonen ook nog Mary (de vrouw van John), en Cynthia in het huis van de oude vrouw. En natuurlijk is er ook nog veel personeel, ze is immers een rijke vrouw en dingen als koken en schoonmaken worden door anderen gedaan.

Cover van het boek The Mysterious Affair at Styles

Arthur Hastings is bij de familie te gast als Mrs Inglethorp plotseling overlijdt. Het gebeurt midden in de nacht en het hele huis is in rep en roer. Een aantal dokters komt ter plaatse en er wordt geconcludeerd dat Mrs Inglethorp hoogstwaarschijnlijk vergiftigd is. Maar ja, wie heeft het gedaan? Gelukkig woont in het dorpje ook de Belgische Hercule Poirot, een intelligente detective. Hij heeft Arthur Hastings al vaker ontmoet en ze besluiten om samen bewijzen te zoeken om er achter te komen wie er verantwoordelijk is voor de moord op Mrs Inglethorp.

Ik trap altijd in die trucjes van auteurs waardoor ik denk dat ik weet wie de moordenaar is en aan het einde van het verhaal blijkt het dan toch die ene persoon te zijn van wie ik dacht dat ze absoluut onschuldig waren. Maar bij The Mysterious Affair at Styles wist ik al precies wie het gedaan had! En dat was helemaal mijn eigen schuld: ik was nieuwsgierig en wilde meer weten over de publicatiegeschiedenis van het boek en toen heb ik op Wikipedia per ongeluk al gelezen wie het gedaan had. Tja, beetje dom, en het haalt ook wel een stuk van het plezier weg als je bij een detective al op de helft weet wie het gedaan heeft. Maar dat was niet de schuld van Agatha Christie. Ik weet zeker dat ik het anders niet door zou hebben gehad.

De meeste boeken die ik lees zijn Nederlands, maar ik bedacht me laatst dat ik eigenlijk prima boeken in hun originele taal kan lezen als ze in het Engels, Duits of Frans geschreven zijn. Voor een vak dat ik nu volg op de uni moesten we een toneelstuk van Bertolt Brecht lezen, maar omdat het vak in het Engels gegeven wordt stond de Engelse vertaling van het Duitse orginineel op de leeslijst. Ik vond dat een beetje vreemd voor mij persoonlijk: ik ben Nederlands, ik spreek prima Duits, en dan ga ik van een Duits boek de Engelse vertaling lezen? Dus toen heb ik toch maar het origineel, Leben des Galilei, gelezen en het beviel me prima om weer eens iets Duits te lezen. Zonde eigenlijk om boeken niet in hun originele taal te lezen als je die taal wel begrijpt en ik besloot om dit nieuwe inzicht maar direct zoveel mogelijk toe te passen. Lang verhaal kort: de detectives van Agatha Christie ga ik dus gewoon in het Engels lezen als ik een beetje makkelijk aan de Engelse versies van de boeken kan komen. Ik vraag me wel af of ik echt alle 66 boeken ga lezen, of dat mijn plan ergens bij nummer 10 strandt… We zullen zien!

(foto van de cover van het boek via http://s3.amazonaws.com/agatha-christie-cms-production/hcuk-paperback/The-Mysterious-Affair-at-Styles.JPG)

 

Spannende boeken weken 2017

Van 9 tot en met 25 juni zijn het weer de Spannende boeken weken in Nederland. In deze weken worden thrillers in het zonnetje gezet door boekhandels, bibliotheek en in de media. Voorgaande jaren hadden we in juni de Maand van het spannende boek, maar blijkbaar vonden de organisatoren dat twee weken aandacht voor thrillers in 2017 wel genoeg moet zijn.

Banner Spannende Boeken Weken

Stichting CPNB, die de Spannende boeken weken organiseert, zegt er zelf dit over: “De campagne Spannende Boeken Weken heeft tot doel kwalitatief hoogstaande misdaadliteratuur onder de aandacht te brengen van een breed lezerspubliek. Elk jaar heeft de actie een ander thema dat aansluit bij een segment van de spannende boekenmarkt.” – CPNB (https://www.cpnb.nl/campagnes/spannende-boeken-weken-2017). In 2017 is dat thema ‘De thriller als vakantieboek’. Tja. Erg creatief zijn de mensen achter de campagne misschien niet; het thema klinkt weinig spannend…

Het onder de aandacht brengen van spannende boeken doen ze onder andere door cadeautjes te geven Net als tijdens de Boekenweek krijg je als je voor minimaal €12,50 uitgeeft aan Nederlandstalige boeken een gratis boek. Tijdens de Spannende boeken weken ontvang je De vrouw in de blauwe mantel van Deon Meyer.

Officieel gaan de Spannende boeken weken niet om thrillers maar om het bredere genre ‘misdaadliteratuur’. Goed nieuws voor mij persoonlijk: zo kan ik dus toch nog een beetje meedoen. Goedgeschreven thrillers zijn voor mij eigenlijk veel te eng (ik schrik echt van elke beweging en elk geluidje als ik een thriller aan het lezen ben). Maar misdaadliteratuur? Daar ben ik gek op! Op mijn manier heb ik dit jaar alvast een beetje meegedaan aan de Spannende boeken weken door een boek van Agatha Christie te lezen. Haar allereerste, The Mysterious Affair at Styles, is een klassieke whodunnit.

Tot stof van Felix WeberIk vraag me wel af tot in hoeverre de Spannende boeken weken nodig zijn. Volgens mij zijn thrillers al een van de populairste genres in Nederland. Maar misschien zijn dat wel vooral boeken van niet-Nederlandse auteurs: met name de Scandinavische auteurs zijn al heel bekend. Daar probeert Stichting CPNB verandering in te brengen door onder andere de Gouden Strop uit te reiken, de prijs voor de beste Nederlandstalige thriller van het jaar. Eergisteren werd bij RTL Late Night bekend gemaakt dat dit jaar het boek Tot stof van Felix Weber de prijs heeft gewonnen.

Iedereen die dapperder is dan ik kan tijdens deze Spannende boeken weken lekker veel thrillers lezen. Een oude klassieker van Agatha Christie mag natuurlijk ook, of een nieuwe klassieker zoals Gone Girl van Gillian Flynn. Ik vind het in ieder geval een leuk initiatief van Stichting CPNB. Veel boekhandels en bibliotheken organiseren rondom de Spannende boeken weken allemaal leuke activiteiten, dus ik zou zeker even de op websites van je lokale winkels & bieb kijken om te zien of er ook voor jou iets leuks bij zit!

 

Fuzzie – Hanna Bervoets

Goed nieuws: het is zo ver! De nieuwe roman van Hanna Bervoets is verschenen. Bij uitgeverij Atlas Contact is Fuzzie  pas verschenen en ik kreeg een recensie-exemplaar opgestuurd. Al jarenlang ben ik een groot fan van het werk van Bervoets. Ik recenseerde bijvoorbeeld ook al Ivanov dat vorig jaar verscheen (klik hier om die recensie te lezen) en ik heb ook een aantal van haar columnbundelingen gelezen. Ik vind Bervoets een van de beste schrijvers van dit moment. Maakte ze met Fuzzie die hooggespannen verwachtingen opnieuw waar?

Het korte antwoord: ja, dat doet ze. Fuzzie is volgens de uitgeverij een “modern-realistisch sprookje over gemis, genegenheid en de vraag in hoeverre affectie zich laat afdwingen” (via http://www.atlascontact.nl/boek/fuzzie/). In de roman draait het om bolletjes die praten. Klinkt heel vreemd, en dat is het ook. De bolletjes zijn zacht en pluizig en stellen allerlei vragen aan de mensen bij wie ze zijn. In Fuzzie zijn de bolletjes terecht gekomen bij Maisie, Florence, Diek en Stephan. Het verhaal wisselt steeds van perspectief en je leert stukje bij beetje meer over deze personages. Hun gevoelens en liefdesleven zijn de belangrijkste onderwerpen: elk van de personages heeft problemen in de liefde of moeite met het vinden van een partner. Door de vragen van de bolletjes gaan ze over zichzelf nadenken en praten.

Meestal houd ik mijn boeken ontzettend netjes; ik zorg ervoor dat ik de ruggen niet breek, ik vouw geen ezelsoren en ik zorg er voor dat er absoluut geen viezigheid op de pagina’s komt. Maar als ik boeken van Bervoets lees krijg ik enorm de neiging om een markeerstift te pakken om alle mooie stukjes te markeren. Er zitten ook in Fuzzie weer echte pareltjes. Een voorbeeld:

Alleen-zijn is natuurlijk niet de precieze definitie van eenzaamheid – laat me denken: eenzaamheid is een discrepantie, het gat tussen behoefte en bevrediging, tussen de vraag van het gemoed en het aanbod van de omgeving, eenzaamheid is tevens het eindpunt van de evolutie: het resultaat van een o zo ontwikkeld zelfbewustzijn, van het constante besef dat je bestaat – eenzaamheid geen verlangen naar gezelschap maar een hang naar erkenning, misschien zelfs herkenning, een hunkering naar iemand die jou ziet zoals je jezelf ziet zodat je niet langer bang hoeft te zijn dat je er grandioos naast zit wanneer je je een voorstelling van jezelf maakt, zoiets? (pagina’s 54 – 55)

Of deze hele korte zin:

Ik wil je meer dan ik je nodig heb en ik heb je zo hard nodig. (pagina 117)

Als ik zulke zinnen lees kan een boek eigenlijk al niet meer stuk. Gelukkig was ook het verhaal van Fuzzie origineel. Bervoets werpt interessante vragen op: hoe reageren mensen op technologie die op persoonlijk niveau met mensen gaat communiceren? Hoe worden mensen beïnvloed door een soort apparaatje dat ze dwingt na te denken over hun gedachten en gevoelens? En welke band ontstaat er tussen mensen en techniek? Een antwoord komt er niet echt. Dat hoeft ook niet: het is al interessant om überhaupt over die thema’s na te denken.

Er zijn al meerdere goede recensies verschenen. Zo schreef Thomas de Veen in NRC op 13 april: “[W]onderlijk experiment, uitstekend resultaat. […] Fuzzie [is] de gedroomde vervolgstap in het oeuvre van Hanna Bervoets.” (via https://www.nrc.nl/nieuws/2017/04/13/genegenheid-in-tijden-van-kunstmatige-liefde-8211490-a1554542). Alles lijkt dus weer positief: Bervoets laat keer op keer zien dat alle literaire prijzen die ze ontvangt meer dan verdiend zijn.

Helaas heb ik toch een punt van kritiek. Ik vind namelijk de cover van het boek vrij lelijk. Ik vind het gewoon echt geen mooie tekening: het is nogal kriebelig en de kleur is onbestemd. De titel springt zo ook niet direct naar voren. Het is niet te vergelijken met bijvoorbeeld de cover van Ivanov, vol met felle kleuren en met een mooi ontwerp. Bijzonder is wel dat Roald Triebels beide omslagontwerpen heeft gemaakt. Hoe hij van een van mijn favoriete ontwerpen (Ivanov) naar een van de lelijkste die ik ooit heb gezien (Fuzzie) is gegaan is mij een raadsel. Ik heb nog van weinig andere mensen gehoord wat ze van dit ontwerp vinden en ik ben heel benieuwd of ik de enige ben die niet enthousiast is.

Maar iedereen weet: don’t judge a book by its cover. En je kunt natuurlijk altijd nog het e-boek kopen in plaats van de papieren versie, zodat je geen lelijk boek in je boekenkast hoeft te zetten. Gelukkig heb ik over de inhoud van het boek niets te klagen. Bervoets blijft simpelweg een fantastische auteur en ik blijf een fan van haar werk.

Het einde van de eenzaamheid – Benedict Wells

Iets meer dan een week geleden verscheen bij uitgeverij Meulenhoff Het einde van de eenzaamheid, een vertaling van het Duitse Vom Ende der Einsamkeit door Benedict Wells. Hij won met deze roman in 2016 de European Union Prize for Literature voor Duitsland. In Duitsland zijn eerdere boeken van zijn hand ook al een groot succes gebleken, maar Het einde van de eenzaamheid is het eerste boek dat in het Nederlands verschenen is.

Het verhaal van Het einde van de eenzaamheid gaat over Jules Moreau. Hij belandt door een ongeluk in het ziekenhuis en blikt terug op zijn leven. Al op een jonge leeftijd verloor hij beide ouders waardoor hij, zijn broer Marty en zus Liz naar een internaat moesten. Ze groeiden uit elkaar en leidden elk hun eigen leven. Jules raakt bevriend met Alva, een interessant meisje die hij niet helemaal kan doorgronden. Na de middelbare school verliezen zij elkaar uit het oog en Jules probeert om zijn leven zo goed mogelijk op de rails te krijgen. Het contact tussen Marty, Liz en hem komt gaandeweg weer een beetje op gang. Jaren later komt Jules opnieuw in contact met Alva. Wat heeft ze altijd verzwegen? En kunnen ze ondanks hun moeizame start in het leven toch bouwen aan een gezamenlijke toekomst?

De belangrijkste thema’s in dit boek zijn verlies, verwerken van verdriet en (de titel verraadt het al) eenzaamheid. Ik vond Het einde van de eenzaamheid een prachtig boek: ik heb het in een paar dagen tijd gelezen, terwijl het helemaal geen lichte kost is. Liefde in alle opzichten speelt een grote rol: niet alleen romantische liefde, maar ook de band tussen ouders en kinderen, tussen broers en zussen, en tussen vrienden. Maar ook belangrijk is de verhouding tussen een moeilijke jeugd en het volwassen leven. Hoop is een belangrijk element: als je terugkijkt op je leven zijn er naast alle moeilijkheden ook mooie elementen geweest. Hoe moeilijk de omstandigheden ook zijn waar Jules in zijn jeugd en volwassen leven mee te maken krijgt, op een bepaalde manier is er toch hoop aanwezig. Toen ik Het einde van de eenzaamheid net uit had gelezen heb ik een tijdje voor me uit zitten staren om even bij te komen. Voor iedereen die houdt van een boek dat je bezig houdt zelfs als je het al uit hebt is Het einde van de eenzaamheid zeker een aanrader.

Ik heb Benedict Wells naar aanleiding van het verschijnen van de Nederlandse vertaling van zijn boek mogen interviewen. Het was een ontzettend gezellig gesprek. De uitwerking van dat interview verschijnt binnenkort op Ilona Leest, dus houd de website goed in de gaten!

Fun Home – Alison Bechdel

Fun Home is een graphic novel van Alison Bechdel. Het is autobiografisch en wordt daarom ook wel autographic genoemd. Het verscheen voor het eerst in 2006 in het Engels en is uitgegroeid tot een van de bekendste graphic novels ter wereld.

Titel: Fun Home
Auteur: Alison Bechdel
ISBN: 9789077766477
Uitgeverij XTRA

Tijdens een college kwamen vorige week graphic novels ter sprake. We hadden het eigenlijk over Persepolis van Marjane Satrapi (ook een erg bekend boek). Onze docent dr. La Cour is gespecialiseerd in graphic novels / comics en we dwaalden tijdens college dus af van Persepolis en hadden het al snel over comics in het algemeen. Een aantal studenten had Fun Home al eerder gelezen en hun verhalen maakten me enthousiast. Ik heb het boek toen direct gereserveerd bij de bibliotheek en de volgende dag lag het voor me klaar.

Fun Home is het persoonlijke verhaal van Alison Bechdel, maar eigenlijk gaat het boek grotendeels over haar vader. Alison is in 1960 geboren in een klein dorpje in Amerika. Homoseksualiteit was toen nog niet zo geaccepteerd als het nu is (alhoewel je natuurlijk kunt stellen dat het ook vandaag de dag nog niet zo normaal wordt gevonden als zou moeten, maar dat terzijde). Haar ouders hebben geen liefdevolle relatie en dat lijkt vooral door Alisons vader te komen. Hij is namelijk wel getrouwd met een vrouw, maar is homoseksueel en voelt zich aangetrokken tot de jongere mannen die hij tegenkomt. Dit zorgt voor enorm veel spanning thuis en Alisons jeugd heeft een grote invloed op haar mentale gezondheid. In Fun Home vertelt Alison hoe dominant haar vader was. De kinderen moesten aan strenge eisen voldoen en moesten hem constant helpen met zijn hobby: hun huis zo chic mogelijk inrichten. Hij kon zichzelf helemaal verliezen in zijn eigen interesses en was vaak kortaf en koel tegen zijn vrouw en kinderen.

Bechdel vertelt in Fun Home ook over haar persoonlijke ervaringen als lesbiënne. Ze vertelt over haar relaties met andere vrouwen en hoe ze steeds meer leert over seksualiteit. Om de verhalen van haar vader en haarzelf te vertellen gebruikt ze veel andere literatuur om haar eigen punt te maken. Grote namen als Proust en Wilde komen vaak voorbij. Ik vond dit zelf tijdens het lezen niet per se een meerwaarde hebben, voor mij was het verhaal (de combinatie tussen de tekst en de afbeeldingen) al voldoende zonder steeds een verband te trekken met andere literatuur.

Ook vond ik sommige dingen die in Fun Home staan eerlijk gezegd vrij problematisch. Bechdel geeft steeds voorbeelden van hoe erg haar vader een “mietje” was. Ze koppelt zijn liefde voor bloemen bijvoorbeeld aan zijn homoseksualiteit, alsof elke man die een houdt van rode rozen homoseksueel is. In onderstaande afbeelding zie je pagina 93 in het boek, waar mijn twee punten eigenlijk samenkomen: Alison vergelijkt Proust (die soms stukken schreef waar planten en bloemen een grote rol speelden) en haar vader:
Ook vond ik het niet juist dat Bechdel lijkt te zeggen dat als vrouwen mannelijke kleding willen dragen ze lesbisch zijn en dat als mannen geven om hun uiterlijk dat een teken is van hun homoseksualiteit. Dat zie je op de volgende twee afbeeldingen terug:

 

 

 

 

 

 

(pagina 73)

(pagina 15)

Wel vond ik Fun Home een indrukwekkend boek. Ik heb het in één adem uitgelezen. Ik vond de tekeningen knap gemaakt: ze waren simpel maar gedetailleerd genoeg om realistisch over te komen. Ook verschillen de ervaringen van de personen in Fun Home enorm van die van mij en dat maakte het wel een stuk interessanter. Maar toch kreeg ik een ongemakkelijk gevoel van de opmerkingen zoals die op de bovenstaande foto’s. Het kan prima zijn dat Alison zelf inderdaad hield van kleding die vooral door mannen werd gedragen en ik geloof ook wel dat haar vader hield van mooie bloemen, maar het lijkt alsof ze impliceert dat zulke eigenschappen wijzen op je seksuele voorkeur. Fun Home gaat uit van een binaire visie op geslacht: je bent of man of vrouw en hoe meer je je gedraagt als iemand van het andere geslacht, hoe groter de kans dat je homoseksueel bent. Ik denk dat dit een vrij stereotype beeld is en dat het kwalijk kan zijn om zulke ideeën in stand te houden. Daarom denk ik dat ik Fun Home op zich wel zou aanraden aan anderen (ik heb het zelf immers met plezier gelezen), maar er kunnen zeker kritische opmerkingen worden gemaakt over de algehele inhoud.