Paravion – Hafid Bouazza

Cover van het boek Paravion door Hafid Bouazza

Het laatste boek dat ik voor Nederlands: Moderne Tijd moest lezen was Paravion, geschreven door Hafid Bouazza. Het is een dichterlijk geschreven, bijzonder maar vooral ook wel absurd verhaal. Het lijkt af en toe wel een sprookje.

Titel: Paravion
Auteur: Hafid Bouazza
ISBN: 9044603329

De familie Bouazza is een immigrantenfamilie die in 1977 vanuit Marokko naar Nederland is verhuisd, zoals vele gastarbeiders in de twintigste eeuw dat deden. Bouazza was toen nog redelijk jong en is dus deels in Marokko maar ook voor een groot deel in Nederland opgegroeid en volwassen geworden. Hij heeft in Amsterdam Arabische Taal- en Letterkunde gestudeerd. Bouazza heeft in dit boek veel van zijn herkomst terug laten komen: migratie is het hoofdthema van Paravion.

Paravion vertelt het verhaal van de familie van Baba Baloek. Baba Baloek is de naam van alle mannen binnen het gezin: de naam gaat over van vader op zoon. De eerste Baba Baloek waar het verhaal over gaat is vanuit het kleine dorp waar ze woonden vertrokken naar een verre stad (die door de dorpelingen Paravion genoemd wordt), op zoek naar een manier om geld te verdienen en om zijn gezin te kunnen onderhouden. Jaren later heerst en nog droogte en armoede in het dorpje waar hij oorspronkelijk vandaan kwam, dus als de zoon van Baba Baloek een brief van zijn vader uit die verre stad ontvangt besluit hij om ook daarheen te trekken. Zoon Baba Baloek heeft een mooie vrouw (Mamoerra) en zij is zwanger van hun eerste kind. Hij vertrekt nog voordat het kind geboren is. Alle mannen uit het dorpje gaan met Baba Baloek mee naar de grote stad en zo blijven in het dorpje alleen de vrouwen en kinderen over. Mamoerra bevalt van een zoontje en noemt hem, jawel, Baba Baloek. Het boek vertelt daarna over het opgroeien van de jongste Baba Baloek van jongetje naar jonge man, en van de dingen die de andere Baba Baloek meemaakt in de grote stad.

Het verhaal is door de verschillende Baba Baloeks die er in voorkomen vaak verwarrend. Allemaal mannelijke personages met dezelfde naam maakt dat je als lezer best alert moet zijn omdat je anders mist over welke van de Baba Baloeks Bouazza nu iets aan het vertellen is. Ook helpt de dichterlijke manier van schrijven die Bouaza hanteert hier niet echt aan mee: de zinnen zijn lang en zitten vol stijlfiguren. Ook hecht Bouazza geen waarde aan een duidelijk onderscheid tussen realiteit en fictie. Aan de ene kant komt de postbode gewoon op een Solex aanrijden om een brief te brengen aan Mamoerra, op de volgende pagina zit Baba Baloek op een nukkig vliegend tapijt (hij heeft duidelijk het verkeerde merk gekocht). Er zijn schooljongens die gewoon in een klaslokaal leren maar een paar pagina’s daarna probeert een jongen ergens heen te lopen maar valt keihard uit een boom waarvan hij even vergeten was dat hij er kort daarvoor als een vogel ingevlogen was. Steeds als je net denkt grip te krijgen op het verhaal doet Bouazza weer iets met de tekst waardoor je in de war raakt.

Het boek is op een manier geschreven die ik nog niet eerder ben tegengekomen. Realiteit en fictie lopen door elkaar, de personages zorgen zelf ook constant voor verwarring (ze veranderen opeens in vogels, bijvoorbeeld, of er vallen bloemen uit hun haar als ze hun haar borstelen) maar vooral is het ook lastig te volgen door de manier waarop het verhaal verteld wordt. Het lijkt bijna alsof een verhaal dat eigenlijk in eerste instantie bedoeld was om voorgedragen te worden nu is opgeschreven, op precies de manier waarop de verteller het voor een publiek speelde. Daarom lijkt Paravion af en toe wel een sprookje. Of ik het nou echt leuk vond om te lezen kan ik niet eens zeggen, maar ik zal het in ieder geval niet snel vergeten en dat is best knap. Als je houdt van een beetje absurdistische, sprookjesachtige verhalen is Paravion ook zeker iets voor jou.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *