Station Elf – Emily St. John Mandel

‘Station Elf’ is een dystopisch / apocalyptisch boek geschreven door Emily St. John Mandel. Het is haar debuutroman, en als de volgende boeken die ze gaat schrijven net zo goed in elkaar zitten als deze gaan we zeker nog veel van haar horen.

Titel: Station Elf
Auteur: Emily St. John Mandel
ISBN: 9789025445409
Prijs: €21,99 bij Bol.com (klik hier voor meer info*)

‘Station Elf’ is de vertaling van het Engelse ‘Station Eleven’. Door een filmpje van Sanne (aka ‘booksandquills’) op Youtube (ze noemt het boek in haar 2015 To Read List video) werd ik nieuwsgierig naar het boek en had het op Goodreads dus alvast op mijn to read – lijstje gezet. Een tijdje geleden kreeg ik een mailtje van uitgeverij Atlas Contact met de vraag of ik dit boek graag zou willen hebben als recensie-exemplaar. Nou, graag dus! Een paar dagen geleden ontving ik het boek via de post en ben gelijk begonnen met lezen. En ondanks dat ik best een drukke week achter de rug heb, heb ik toch niet het gevoel dat ik gestopt ben met lezen: Station Elf is niet het soort boek dat je even weglegt en later met je gedachten er maar half bij weer oppakt: je wilt eigenlijk alleen maar doorgaan met lezen. 

In Station Elf is het leven op aarde niet meer wat het ooit geweest is. Na de uitbraak van een heftig virus die de Georgische Griep wordt genoemd is meer dan 99% van de wereldbevolking gestorven. Er zijn geen ziekenhuizen meer, de elektriciteit valt na een paar dagen overal uit, geen auto kan meer rijden en de vliegtuigen stijgen niet meer op. Het is het begin van een soort anarchistische wereldchaos, hoewel we in het boek alleen focussen op Noord-Amerika. Geen mens die het overleefd heeft is nu zijn leven nog zeker. Als ze al overleven in de chaos moeten ze leren omgaan met het feit dat ze een paar van de weinigen zijn. Iedereen die aan het griepvirus wist te ontkomen heeft bijna zijn hele familie en al zijn vrienden verloren. Het leven op aarde is van de ene op de andere dag compleet veranderd. Het griepvirus heeft ervoor gezorgd dat mensen geen gemakkelijke levens meer kunnen hebben: ze moeten overleven.

In Station Elf volgen we vooral het leven van Kirsten Raymonde. Zij een een vrouw van eind twintig en ze reist mee met een symfonieorkest dat ook de toneelstukken van Shakespeare opvoert. Ze was als klein meisje onderdeel van een theaterproductie van Koning Lear van Shakespeare, lang voordat de griep zijn tol eist. De hoofdrol werd toen vertolkt door Arthur Leander, een acteur van midden vijftig die driemaal getrouwd is geweest. Hij krijgt midden op het toneel een hartaanval en hoewel een man uit het publiek hem nog te hulp schiet en hem probeert te reanimeren is hij eigenlijk op slag dood. Diezelfde avond wordt die man uit het publiek (hij heet overigens Jeevan) gebeld door een bevriende arts: een griepvirus komt hun kant op en lijkt dodelijk. Jeevan koopt een supermarkt leeg en spendeert de volgende weken binnenshuis met zijn broer Frank. Zij overleven het begin. 

Emily St. John Mandel heeft dit boek meesterlijk samengesteld. Het springt voor voor naar achter, van de jonge jaren van Arthur naar een tijd dat hij allang gestorven is, maar geen enkel moment verlies je als lezer het overzicht. De verschillende levens van de hoofdpersonen worden beeldend verwoord en er worden connecties gevormd tussen personen uit het heden en het verleden. Wat me van dit boek het meeste is bijgebleven: hoe Mandel dingen uit onze samenleving als wonderen weet neer te zetten. Soms sta je er niet bij stil hoe gaaf het is dat we in een groot vliegtuig kunnen gaan zitten en dan binnen een paar uur duizenden kilometers verder zijn. Of hoe wonderlijk alle mogelijkheden van het internet eigenlijk zijn. Het feit dat ik dit nu typ en jij dit nu leest is eigenlijk al een wonder. En Mandel weet dat prachtig neer te zetten door de verschillende generaties die leven in de ‘nieuwe wereld’: ouderen weten nog hoe het vroeger allemaal ging, maar kinderen kunnen zich dingen als een lichtknop of een koelkast maar lastig voorstellen.

Wat me ook is bijgebleven is de zin ‘want overleven is niet genoeg‘. Die komt oorspronkelijk uit Star Trek, maar Mandel verwerkt hem in haar boek en dat geeft aan sommige gebeurtenissen een extra lading. Het symfonieorkest is een van de weinige groepen mensen die reizen en die een soort luxe geven: een toneelvoorstelling, mooie muziek. Geen eerste levensbehoeftes. Maar alleen overleven is niet genoeg.

Ik zou Station Elf iedereen aanraden. Het is niet zo apocalyptisch / science-fictionachtig / dystopisch als het allemaal klinkt nu. Het draait vooral om mensenlevens, waarom mensen bepaalde dingen doen en hoe levens door de tijd heen veranderen. Na een tijdje begon ik wel het gebrek aan spanningsopbouw te missen. Mandel doet meer aan uitwerken dan aan opbouwen, en het boek lijkt dan af en toe ook geen echt punt te hebben. Er is geen echte strijd, er zijn geen aliens die overwonnen moeten worden, er is geen vijand waar tegen gevochten wordt. Maar dat gebrek aan spanning weegt niet zwaar als je het boek in zijn geheel beoordeelt. 

(Overigens vond ik de cover van het origineel veel meer bij het verhaal passen):

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *