De macht – Naomi Alderman

Cover van het boek De macht door Naomi Alderman

Wat zou er met de wereld gebeuren als de rollen eens zouden worden omgedraaid? Wat als vrouwen fysiek een stuk sterker waren dan mannen en na jarenlang te hebben geleden onder scheve machtsverhoudingen plotseling ontdekten dat ze met een simpele beweging ontzettende pijn konden veroorzaken? Wat als vrouwen over de hele wereld plotseling ontdekken dat zij met een enkele beweging mannen kunnen uitschakelen en zich niet langer hoeven te schikken in een minderwaardige rol? Dat is het idee achter De macht, het veelgeprezen boek geschreven door Naomi Alderman. Het heeft lovende recensies ontvangen en won al belangrijke prijzen, zoals bijvoorbeeld de Bailey’s Women’s Prize for Fiction in juni 2017 (overigens is De macht het laatste boek dat die eer heeft mogen ontvangen: omdat Baileys niet langer de Women’s Prize for Fiction zal sponsoren gaat de naam veranderen). De Nederlandse vertaling is kortgeleden uitgegeven door uitgeverij Atlas Contact en ik ontving een exemplaar om te recenseren.

In De Macht krijgen vrouwen van over de hele wereld een soort elektrische kracht. Steeds meer vrouwen ontdekken dat ze deze kracht hebben en ze leren ook hoeveel ze met die kracht kunnen doen. Op de achterflap van het boek staat “Met de minste vingerbeweging kunnen ze folterende pijnen veroorzaken, en zelfs doden”. Je kunt je er vast wel wat bij voorstellen dat als de halve wereldbevolking opeens de kracht heeft om zulke dingen te doen, er hele grote veranderingen aan zitten te komen. Want Aldermans boek mag dan science fiction zijn, de wereld die zij beschrijf is een weergave van de realiteit: mannen zijn in de meeste huidige maatschappijen degenen die de touwtjes in handen hebben. Daarom is het ook zo interessant wat Alderman doet in De macht: als vrouwen nou eens sterker waren dan mannen, ontstaat er dan een betere wereld? Of is er uiteindelijk geen verschil, maar zijn gewoon de groepen omgedraaid?

In het boek worden vrouwen gevolgd met een verschillend perspectief op alles wat er gebeurt. De Amerikaanse vrouw Margot is actief binnen de politiek en ergert zich al jaren aan de mannelijke gouverneur met wie ze moet samenwerken en ze wil graag hogerop de politieke ladder komen. Ook volgen we Allie, een meisje dat als kind van pleeggezin naar pleeggezin moest en nergens goed werd behandeld. Zij hoort een stem die haar aanwijzingen geeft over hoe ze de kracht kan gebruiken om meer te bereiken: ze begint een religieuze beweging die zich snel verspreidt. En dan is er nog Roxy, die opgegroeid is in een gezin vol criminelen. Zij wil zich tegenover haar familie bewijzen en wil de kracht vooral omzetten in economisch gewin, zodat ze haar plek binnen de criminele kringen van haar familie echt heeft verdiend. Ook volgen we in het boek nog Tunde en hij biedt vrijwel het enige mannelijke perspectief. Als journalist wil hij vooral proberen om verslag te doen van zoveel mogelijk veranderingen die over de hele wereld plaatsvinden, terwijl hij ook zelf als man de gevolgen ondervindt.

Met zijn bijna 450 pagina’s is De macht geen dun boek. Maar hoewel ik meestal de voorkeur geef aan dunne boeken omdat dikke boeken lang niet altijd hun aantal pagina’s kunnen rechtvaardigen, heb ik geen moment het gevoel gehad dat De macht storend dik was. Het snel wisselende perspectief en de interessante ideeën zorgen ervoor dat je als lezer nooit verveeld raakt. En Alderman heeft door middel van humor het boek, dat toch aan een bredere maatschappelijke discussie raakt, prettig leesbaar gemaakt. Leuk om te lezen vond ik vooral de stukken waarin de huidige maatschappij wordt gespiegeld: niet meisjes maar jongens mogen niet meer ‘s avonds alleen over straat en als een man door een vrouw wordt aangevallen heeft hij er door zich op een bepaalde manier te kleden of te gedragen misschien wel om gevraagd.

Op de vijfde dag waren de jongens en de meisjes uit elkaar gehaald. Het leek logisch, toen ze erachter kwamen dat de meisjes het deden. Nu al zijn er ouders die tegen hun jongens zeggen dat ze niet alleen naar buiten mogen, in de buurt moeten blijven. […] [Z]e reorganiseerden. Jongensbussen brachten hen veilig naar jongensscholen.
(pagina 37 – 38)

Al met al is De macht een heel leuk, experimenteel boek. Voor wie geïnteresseerd is in boeken die onze huidige maatschappij op de hak nemen maar tegelijkertijd naast de humor relevant zijn is De macht zeker een aanrader. Het is absoluut een boek dat je aan het denken zet. Wat denk jij: zou een maatschappij waarin vrouwen machtiger zijn dan mannen vreedzamer zijn dan andersom?