Mythos – Stephen Fry (+gastrecensie!)

Stephen Fry, wie kent hem niet? Deze bekende Britse man is komiek, presentator, schrijver en, meer specifiek nog voor mijn generatie, de stem achter de audioboeken van Harry Potter. Pasgeleden is bij uitgeverij Thomas Rap een vertaling verschenen van zijn nieuwste boek, Myhtos. Dit boek is een prachtig vormgegeven boek vol met hervertellingen van bekende en minder bekende mythes. Fry begint in Mythos helemaal bij het begin en voorkennis is dan ook niet vereist: dit boek is juist geschikt voor wie al die Griekse verhalen tot nu toe maar onoverzichtelijk vond en niets begreep van de vaak complexe (familie)verhoudingen. Met enorm veel plezier heb ik het recensie-exemplaar dat de uitgeverij me had opgestuurd gelezen. Wat het nog leuker maakte: mijn broertje heeft het boek ongeveer tegelijk met mij gelezen en is zo vriendelijk geweest om speciaal voor Ilona Leest een gastrecensie te schrijven!


Gastrecensie van Erwin over Mythos van Stephen Fry

Ik ben al langere tijd geïnteresseerd in de Griekse mythologie, mede dankzij de game-serie God of War waar je als het hoofdpersonage Kratos de wereld van de Griekse mythologie bewoont en veel figuren uit de mythologie tegen het lijf loopt. Het verhaal en de figuren in de serie zijn aangepast om beter met het spel te werken en ik heb altijd al graag willen weten wat de echte verhalen inhielden. Mythos, geschreven door Stephen Fry, sprak me erg aan omdat dit voor mij de kans was kennis te maken met deze verhalen zonder de langdradigheid en complexiteit van het lezen van een encyclopedie waarin de verhalen staan. Ik ben een fan van Fry’s humor als komiek en presentator van onder meer het programma QI: nog een reden waarom ik het boek graag wilde lezen.

Tijdens het lezen van het boek werd duidelijk hoe gepassioneerd Fry is over de Griekse mythen. Dat, in combinatie met zijn humor, maakt dat het boek erg prettig leest. Verhalen worden minder complex gemaakt zodat ze begrijpelijk worden en bij vlagen laat Fry zijn eigen mening over de verhalen en de personages doorschemeren. Dat houdt het boek luchtig en interessant.

Aan het begin word je overdonderd door alle namen van goden, godinnen en andere personages die Fry introduceert. Daarom denk je misschien in het begin dat je niks gaat onthouden van wat je leest. Dit blijkt echter mee te vallen wanneer je vordert in het boek, aangezien Fry de kunst beheerst om in één zin duidelijk te maken hoe de relaties tussen alle personages in elkaar zitten. Zo blijft het geheel toch overzichtelijk

De verhalen die aan het begin van het boek verteld worden vormen de basis voor wat komen gaat. Je leert over het ontstaan van de wereld met Ouranos en Gaia en daarna wordt de stamboom steeds verder uitgewerkt. Later komen er ook verhalen over niet-stervelingen en hun relaties met de goden: dat waren voor mij een paar van de meest interessante passages. Je leert ook over hoe de oude Grieken dachten over in hun tijd moeilijk te verklaren verschijnselen zoals donder, bliksem en de zonsopkomst en -ondergang. Wat mij verbaasde is de gelijkenis van vele verhalen met verhalen die verkondigd worden in andere religies (zoals bijvoorbeeld heel bekende Bijbelverhalen).

Aan het boek zijn veel voetnoten en foto’s van kunstwerken toegevoegd om de verhalen te illustreren. Doordat ik het boek als e-boek gelezen heb heb ik de bijbehorende figuren niet in de tekst gezien maar stonden deze allemaal aan het eind van het boek, wat jammer is.

Al met al vond ik het een geweldig boek omdat ik het gevoel heb overgehouden dat ik werkelijk iets geleerd heb. Niet alleen de grote lijnen van de mythologie maar ook kleine leuke feitjes, bijvoorbeeld: waarom bijen een angel hebben, of waar het woord arachnofobie eigenlijk vandaan komt.

– Erwin

(einde van de gastrecensie)


In het voorwoord dat Fry schreef bij zijn hervertellingen staat onder andere het volgende:

[De] Griekse verhalen hadden iets waar ik heel blij van werd. De energie, humor, hartstocht, het heel eigen karakter en de geloofwaardige details van hun wereld hadden me vanaf het eerste ogenblik in hun ban. Ik hoop dat dat ook bij jou het geval zal zijn.

Als ik Erwins gastrecensie zo lees en aan mijn eigen leeservaring denk kan ik niet anders zeggen dan dat Fry is geslaagd in zijn opzet. Mythos is een interessant, prachtig vormgegeven boek en een aanrader van iedereen die al van Griekse mythes houdt (of er graag van wil gaan houden)!

De stenen dagboeken – Carol Shields

Cover van het boek De stenen dagboeken

Een tijdje geleden heb ik De stenen dagboeken van Carol Shields gelezen. Het is geen recent verschenen boek, maar werd al in 1993 voor het eerst gepubliceerd. In 1994 verscheen de eerste Nederlandse vertaling en een jaar later, dus in 1995, won Shields met deze roman de Amerikaanse Pulitzerprijs. Ondanks deze erkenning (de Pulitzerprijs is immers een van de meest bekende prijzen op het gebied van literatuur) had ik nog niet eerder van De stenen dagboeken of van Carol Shields zelf gehoord. Gelukkig kwam daar verandering in toen ik bij mijn plaatselijke boekhandel een tijdje geleden de collectie boeken van uitgeverij Colibri tegenkwam. Deze boeken zijn van een een vrij klein formaat: wel groter dan een dwarsligger en met steviger papier, maar lang niet zo groot als een normale paperpack. De prijs was ook vrij gunstig dus ik heb een paar van de “mini-boekjes” die me destijds aanspraken meegenomen.

De stenen dagboeken laat zich niet gemakkelijk samenvatten of uitleggen. In dit boek vertelt Shields over het (fictieve) leven van een ogenschijnlijk doodgewone vrouw. Het leven van Madelief Goedewil wordt in tien gedeeltes uiteengezet, beginnend bij “1. Geboorte, 1905” en eindigend met “10. Dood”.

Een pagina met foto's in het boek De stenen dagboeken

Hoewel het verhaal draait om het leven van Madelief, komt niet enkel zij aan het woord. Shields speelt veel met perspectief en kijkt vaak door de ogen van verschillende personages naar gebeurtenissen. Ook worden stukken waarin een verteller aan het woord is afgewisseld met fragmenten die bestaan uit briefwisselingen of krantenknipsels. Er is in het midden van het boek zelfs een verzameling foto’s opgenomen, voorzien van namen van personages die in het boek voorkomen. Het feit dat Shields speelt met het perspectief zorgt ervoor dat je je als lezer van bewust bent dat je nooit alles te weten komt omdat er altijd delen missen, en dat de informatie die je wél hebt gekleurd is door het perspectief. Zo is de eerste zin van het boek “De naam van mijn moeder was Godelief Goedewil-Steen” (p. 13). Dit duidt er natuurlijk op dat we het verhaal door de ogen van Madelief zelf verteld krijgen. In een latere passage echter, op pagina 212, staat het volgende: “Misschien is dit wel het juiste moment om te vertellen dat Madelief Goedewil moeite heeft met de feiten, met de waarheid, wel te verstaan. […] Daarom moet u Madeliefs voorstelling van zaken met een korreltje zout nemen, of beter gezegd, met een flinke handvol zout”. Omdat dit stukje ver na het het begin van het boek staat zorgt het ervoor dat je alles wat je tot dan toe hebt gelezen in een ander licht gaat zien: wat is er waar van wat Madelief tot dan toe heeft verteld? En wat weten we als lezer nog niet?

Maar minstens even interessant als het perspectief is het verhaal zelf. Madelief is namelijk geen vrouw die ontzettend bijzondere dingen heeft gedaan. Ze heeft een heel gewoon leven geleid en hoewel ze natuurlijk wel van alles meemaakt, gebeuren er geen écht onverwachte dingen. Ze wordt geboren, trouwt, krijgt kinderen, schrijft stukjes over planten voor een tijdschrift, takelt af, en sterft. Ze maakt dingen mee die haar levensverhaal uniek maken en toch is niets van dit alles wereldschokkend. En toch ben je als lezer van begin tot eind geboeid: Shields’ gedetailleerde, warme stijl zorgt ervoor dat de personages echt lijken te hebben bestaan. Na het beschrijven van een recept dat Godelief (Madeliefs moeder) wil gaan maken komt het volgende “Ze had natuurlijk van alles de helft genomen, want ze waren maar met z’n tweeën, de aalbessen waren schaars en Kuijler (mijn vader) was geen grote eter. Een man van muizebeetjes, noemt ze hem, die zijn eten kan laten voor wat het is.” (p. 13). Beschrijvingen als deze zorgen ervoor dat je het gevoel hebt de personages daadwerkelijk te kennen en dat je als lezer een blik werpt op hun leven zoals dat echt is, zonder opsmuk, maar wel rijk.

De stenen dagboeken is bijna 500 pagina’s dik en ik geef meestal de voorkeur aan dunnere boeken, zo rond de 250 pagina’s. Als je mijn blog al een langere tijd volgt weet je waarschijnlijk al dat ik om die reden fan ben van bijvoorbeeld de werken van Willem Elsschot, die een stijl heeft die veel meer to the point is en toch interessante personages weet neer te zetten. Maar Shields weet echt een sfeer op te roepen die er voor zorgde dat ik helemaal niet wilde dat het boek zou aflopen en dat overkomt me niet vaak. Ik beschouw De stenen dagboeken vanaf nu als een van mijn favoriete boeken en zou het aan iedereen die ervan houdt om helemaal op te gaan in een verhaal aanraden.

Reading habits – tag!

Eens in de zoveel tijd vind ik het leuk om een tag te doen en ik kwam via wat filmpjes op Youtube de reading habits tag tegen. Ik vind het zelf altijd heel leuk om te horen over andermans leesgewoontes en het leek me weleens leuk om de vragen ook over mezelf te beantwoorden. Dus bij deze: de elf vragen van de reading habits tag!

1. Do you have a certain place at home for reading?
Ik heb niet een specifieke plek thuis om te lezen, maar meestal zit ik in een grote stoel die wij in de woonkamer hebben staan. Daar ligt ook altijd een lekker warm dekentje bij de hand en kan ik makkelijk iets om te drinken op het tafeltje neerzetten, zodat ik niet mijn boek en mijn koffie tegelijk vast hoef te houden.

2. Bookmark or random piece of paper?
Boek met boekenlegger.Ik kan meestal prima onthouden waar ik (ongeveer) was gebleven in een boek dus ik hoef niet altijd een boekenlegger te gebruiken. Maar dat werkt minder goed met boeken die ik over een langere tijd verspreid lees, dus dan pak ik er toch vaak een boekenlegger bij. Deze die op de foto staat heb ik van mijn ouders gekregen voor mijn verjaardag afgelopen jaar en ik vind ‘m erg leuk!

3. Can you just stop reading or do you have to stop after a chapter / a certain amount of pages?
Ik kan echt op elk moment stoppen met lezen. Als ik mag kiezen is dat vaak na een hoofdstuk, maar ik lees ook weleens in de trein bijvoorbeeld en dan lees ik gewoon tot ik uit moet stappen.

4. Do you eat or drink while reading?
Ik heb wel graag iets te drinken bij de hand als ik lees, maar iets te eten alleen als het niet te moeilijk is. Als ik echt een maaltijd ga eten leg ik toch mijn boek weer even neer.

5. Multitasking: Music or TV while reading?
Het hoeft niet compleet stil te zijn in huis als ik lees, maar als de televisie hard aan staat kan ik me wel stukken minder goed op m’n boek concentreren. Ik zou er ook niet voor kiezen om muziek aan te zetten als ik lees.

6. One book at a time or several at once?
Ik ben eigenlijk altijd wel een in paar verschillende boeken bezig. Meestal wel maar eentje die ik echt elke dag oppak en “actief” aan het uitlezen ben. De andere boeken zijn meer van die boeken waarvan ik het niet erg vind als ik er wat langer mee bezig ben. En ik luister ook regelmatig naar audioboeken, maar dat maakt niet dat ik minder “echte” boeken lees.

7. Reading at home or everywhere?
Overal, als het er maar niet al te luid en lawaaiig is.

8. Reading out loud or silently in your head?
Ik lees altijd in stilte. Ik heb het idee dat als ik hardop zou lezen het veel meer tijd zou kosten om door een boek heen te komen.

9. Do you read ahead or even skip pages?
Ja het is heel erg, ik weet het, maar ik lees soms het einde van een boek als het te spannend wordt. Vooral met thrillers of detectives doe ik dat: als ik alleen maar kan denken aan wie het heeft gedaan tijdens het lezen leidt dat me zo af dat ik gewoon dat mysterie alvast voor mezelf oplos. Dan kan ik ten minste daarna weer rustig verder lezen. Maar dat doe ik niet alleen bij boeken: ook bij spannende films kijk ik soms gauw op internet hoe het afloopt. Dan kan ik daarna mijn aandacht goed bij het verhaal houden en écht waarderen hoe de spanning is opgebouwd. Ik ben gewoon te nieuwsgierig en als ik wil weten hoe het zit, en die informatie is beschikbaar, waarom zou ik dan niet even doorbladeren?

10. Breaking the spine or keeping it like new?
Ik probeer wel een beetje om mijn boeken netjes te houden, maar ben daar niet heel druk mee bezig tijdens het lezen: het is meer een automatisme.

11. Do you write in your books?
Foto van een pagina waarop met pen een woord in de marge is geschreven.Ja. Sinds iets meer dan een jaar nu ben ik begonnen met een pen of potlood bij de hand houden als ik aan het lezen ben. Ik vind het heel leuk om korte opmerkingen te maken in de marge, of om mooie zinnen / passages te onderstrepen. Niet dat ik nu mijn boeken helemaal onderklieder, maar als ik hardop om iets moest lachen zet ik er nu “haha” naast. Of het nut heeft? Vast niet. Maar ik vind het wel leuk om te doen.

En dat waren de elf vragen van de reading habits tag! Ik zou het heel leuk vinden om van meer mensen te horen wat hun leesgewoontes zijn, dus laat het me vooral weten als je deze tag ook gaat doen of hebt gedaan. Ik heb zelf het idee dat vooral vraag 9 (waar ik bekende dat ik soms het einde lees als ik echt wil weten hoe het afloopt) bij anderen waarschijnlijk heel anders is. Lees jij weleens stiekem verder in een boek, of houd je het graag spannend?

Belgravia – Julian Fellowes

over van Belgravia - Julian FellowesAl een paar maanden geleden schreef ik een stukje over de app van de bibliotheek waarmee je kunt luisteren naar audioboeken: de Luisterbieb-app (klik hier als je die post nog wilt lezen). Het zal geen verrassing zijn dat ik sinds ik die post schreef de app regelmatig gebruik, vooral tijdens mijn dagelijkse reis van huis naar de universiteit en weer terug. Het laatste boek dat ik via de app heb geluisterd was Belgravia van Julian Fellowes. Die naam komt je vast bekend voor als je de populaire televisieserie Downton Abbey hebt gevolgd, want daarvan was hij de bedenker en schrijver. Hij heeft al voor meerdere televisieseries gewerkt als schrijver en dan met name series die gaan over een eeuw of twee geleden in Engeland. Met Belgravia wijkt hij wat dat betreft niet erg af: het overgrote deel van het boek speelt zich af in het Londen van de eerste helft van de negentiende eeuw.

Belgravia gaat over James en Anne Trenchard, die door middel van handel een rijk en invloedrijk koppel zijn geworden. Hun kinderen, Oliver en Sophia, groeien op in luxe en komen niets tekort. Toch is behalve Anne niemand binnen het gezin tevreden over de positie die ze hebben: de adel wil eigenlijk niets te maken met mensen die fortuin hebben gemaakt door handel in plaats van door te erven en huwelijken tussen verschillende standen worden niet zonder meer geaccepteerd. Julian Fellowes beschrijft niet alleen de levens van de hogere klassen, hoewel dat toch wel het grootste deel van het boek is, maar schrijft ook over de levens van butlers en dienstmeisjes.

Afbeelding van de website van de bilbiotheek over de LuisterbiebLees alles over de Luisterbieb-app op https://www.onlinebibliotheek.nl/luisterbieb.html, waar ook bovenstaand stappenplan te vinden is.

Het is een boek van honderden pagina’s dik, dus het luisterboek duurde bijna 16 uur. Best een grote tijdsinvestering. Gelukkig werd het boek voorgelezen door Sander de Heer, die een mooie stem heeft waar ik echt uren naar kan luisteren. Ik denk dat Fellowes bijna de helft van het boek had kunnen schrappen als hij iets meer had gedaan aan show, don’t tell. Uit de schrijfstijl kun je namelijk wel opmaken dat hij is gewend aan televisieseries, waar je gedachten en gevoelens in het script zet die door personages niet hardop gezegd worden. Daarom werd het boek op verschillende punten naar mijn smaak wel te beschrijvend. Met een luisterboek heb ik daar gelukkig minder moeite mee dan wanneer ik een boek echt lees: meestal luister ik naar een boek als ik eigenlijk ook iets heel anders aan het doen ben, dus dan heb ik niet mijn volledige concentratie over voor het boek. Door de uitgebreide en beschrijvende stijl loop je niet zoveel kans dat je belangrijke informatie mist als je even een seconde niet oplet. En de Luisterbieb maakt het luisteren naar een boek heel makkelijk; hij speelt gewoon op de achtergrond door als je ook andere apps op je telefoon wilt gebruiken (zoals bijvoorbeeld ook Spotify doet) en onthoudt waar je bent gebleven zodat je dat niet zelf hoeft te doen (wat wel had gemoeten als je naar de CD’s in plaats van via de app luistert). En het grootste voordeel is natuurlijk dat de app volledig gratis is voor leden van de bibliotheek!

De afbeelding van de cover van het boek komt van de website van de uitgever, A.W. Bruna (https://www.awbruna.nl/boek/belgravia/).

Vanaf nu wordt alles beter – Maartje Willems

Cover van het boek Vanaf nu wordt alles beter

Op 14 februari dit jaar verscheen het debuut van Maartje Willems: Vanaf nu wordt alles beter. Het is geen zelfhulpboek, ten minste, niet écht. Volgens de achterflap beschijft Maartje in dit boek “de vele momenten in haar leven waarop ze even met haar handen in het haar zit”. Het boek gaat dus niet over grote levensvragen of echt moeilijke kwesties, maar meer over de eerstewereldproblemen waar een dertigjarige blanke vrouw in Nederland tegenaan loopt in het dagelijkse leven.

Vanaf nu wordt alles beter mag dan het eerste boek zijn dat van Maartje Willems wordt gepubliceerd, maar ze schrijft al jaren. Toen ik haar naam zag deed dat bij mij een belletje rinkelen en toen ik op haar website keek snapte ik ook direct waarom: ze schrijft al jaren regelmatig stukjes voor verschillende tijdschriften, dagbladen en websites. De stijl die ze voor dat soort stukjes gebruikt past ze ook toe in dit boek: het zijn allemaal hoofdstukken van maar een paar pagina’s die vooral bestaan uit het delen van een ervaring en de daaruit geleerde les. Eigenlijk is Vanaf nu wordt alles beter dus een soort columnbundeling. Wie mijn blog al een langere tijd volgt weet dat ik gek ben op de columnbundelingen van bijvoorbeeld Hanna Bervoets, dus de stijl an sich sprak mij direct aan.

Wat ik ook heel erg prettig vond aan Vanaf nu wordt alles beter is de vormgeving. Zoals je kunt zien op de foto die ik heb gemaakt is de cover heel prettig om naar te kijken: een leuke, niet te volle / drukke tekening, met rustige kleuren. Deze stijl wordt ook verder doorgetrokken naar de rest van het boek, waar door Lona Aalders gemaakte illustraties het vanbinnen opfleuren. Neem bijvoorbeeld deze leuke illustratie die op pagina 128 te vinden is bij een hoofdstuk over liefdesverdriet:
Pagina 128 - 129 van Vanaf nu wordt alles beter

Ik heb het boek in een paar dagen tijd van begin tot eind kunnen lezen. Dat is mede te danken aan het vrij beperkte aantal pagina’s (een krappe 250 in totaal) maar ook de stijl van Maartje: omdat het verhaal nergens echt diep gaat of moeilijk wordt, leest het ontzettend snel. Toen ik bij het einde was had ik wel even een kort “was dit alles?”-moment. Want hoewel ik het een leuk boek vond en de situaties die Maartje beschrijft vaak heel grappig zijn, miste ik toch af en toe een achterliggende boodschap. Dat doet bijvoorbeeld Hanna Bervoets wél: haar columns lijken in eerste instantie ook vaak over triviale dingen te gaan, maar zij eindigt toch ook meestal wel met een maatschappelijk relevante observatie. En nee, niet alle boeken hoeven diepzinnig of leerzaam te zijn; natuurlijk niet. Daarom is Vanaf nu wordt alles beter zeker een aanrader voor iemand die toe is aan even een boek ‘tussendoor’, gewoon om herkenbare en grappige stukjes te lezen. Maar als je graag wilt dat een boek je af en toe ook echt aan het denken kan zetten is dit misschien niet het boek voor jou.

Ik heb Vanaf nu wordt alles beter opgestuurd gekregen van uitgeverij Boekerij, omdat ik meedoe aan een zogenaamde ‘kettingblog’. Dat houdt in dat meerdere bloggers over hetzelfde boek een recensie schrijven: zo kan een lezer meerdere meningen naast elkaar neerleggen en vergelijken. Daarom wil ik jullie graag linken naar ByDagmarValerie, waar een paar dagen geleden al een recensie over dit boek is geplaatst en naar Dutchreadingsociety, omdat daar over een aantal dagen ook een recensie zal worden geplaatst. En laat me ook vooral via Facebook, Twitter, Goodreads of in de comments weten of je van plan bent om Vanaf nu wordt alles beter te gaan lezen!

De macht – Naomi Alderman

Cover van het boek De macht door Naomi Alderman

Wat zou er met de wereld gebeuren als de rollen eens zouden worden omgedraaid? Wat als vrouwen fysiek een stuk sterker waren dan mannen en na jarenlang te hebben geleden onder scheve machtsverhoudingen plotseling ontdekten dat ze met een simpele beweging ontzettende pijn konden veroorzaken? Wat als vrouwen over de hele wereld plotseling ontdekken dat zij met een enkele beweging mannen kunnen uitschakelen en zich niet langer hoeven te schikken in een minderwaardige rol? Dat is het idee achter De macht, het veelgeprezen boek geschreven door Naomi Alderman. Het heeft lovende recensies ontvangen en won al belangrijke prijzen, zoals bijvoorbeeld de Bailey’s Women’s Prize for Fiction in juni 2017 (overigens is De macht het laatste boek dat die eer heeft mogen ontvangen: omdat Baileys niet langer de Women’s Prize for Fiction zal sponsoren gaat de naam veranderen). De Nederlandse vertaling is kortgeleden uitgegeven door uitgeverij Atlas Contact en ik ontving een exemplaar om te recenseren.

In De Macht krijgen vrouwen van over de hele wereld een soort elektrische kracht. Steeds meer vrouwen ontdekken dat ze deze kracht hebben en ze leren ook hoeveel ze met die kracht kunnen doen. Op de achterflap van het boek staat “Met de minste vingerbeweging kunnen ze folterende pijnen veroorzaken, en zelfs doden”. Je kunt je er vast wel wat bij voorstellen dat als de halve wereldbevolking opeens de kracht heeft om zulke dingen te doen, er hele grote veranderingen aan zitten te komen. Want Aldermans boek mag dan science fiction zijn, de wereld die zij beschrijf is een weergave van de realiteit: mannen zijn in de meeste huidige maatschappijen degenen die de touwtjes in handen hebben. Daarom is het ook zo interessant wat Alderman doet in De macht: als vrouwen nou eens sterker waren dan mannen, ontstaat er dan een betere wereld? Of is er uiteindelijk geen verschil, maar zijn gewoon de groepen omgedraaid?

In het boek worden vrouwen gevolgd met een verschillend perspectief op alles wat er gebeurt. De Amerikaanse vrouw Margot is actief binnen de politiek en ergert zich al jaren aan de mannelijke gouverneur met wie ze moet samenwerken en ze wil graag hogerop de politieke ladder komen. Ook volgen we Allie, een meisje dat als kind van pleeggezin naar pleeggezin moest en nergens goed werd behandeld. Zij hoort een stem die haar aanwijzingen geeft over hoe ze de kracht kan gebruiken om meer te bereiken: ze begint een religieuze beweging die zich snel verspreidt. En dan is er nog Roxy, die opgegroeid is in een gezin vol criminelen. Zij wil zich tegenover haar familie bewijzen en wil de kracht vooral omzetten in economisch gewin, zodat ze haar plek binnen de criminele kringen van haar familie echt heeft verdiend. Ook volgen we in het boek nog Tunde en hij biedt vrijwel het enige mannelijke perspectief. Als journalist wil hij vooral proberen om verslag te doen van zoveel mogelijk veranderingen die over de hele wereld plaatsvinden, terwijl hij ook zelf als man de gevolgen ondervindt.

Met zijn bijna 450 pagina’s is De macht geen dun boek. Maar hoewel ik meestal de voorkeur geef aan dunne boeken omdat dikke boeken lang niet altijd hun aantal pagina’s kunnen rechtvaardigen, heb ik geen moment het gevoel gehad dat De macht storend dik was. Het snel wisselende perspectief en de interessante ideeën zorgen ervoor dat je als lezer nooit verveeld raakt. En Alderman heeft door middel van humor het boek, dat toch aan een bredere maatschappelijke discussie raakt, prettig leesbaar gemaakt. Leuk om te lezen vond ik vooral de stukken waarin de huidige maatschappij wordt gespiegeld: niet meisjes maar jongens mogen niet meer ‘s avonds alleen over straat en als een man door een vrouw wordt aangevallen heeft hij er door zich op een bepaalde manier te kleden of te gedragen misschien wel om gevraagd.

Op de vijfde dag waren de jongens en de meisjes uit elkaar gehaald. Het leek logisch, toen ze erachter kwamen dat de meisjes het deden. Nu al zijn er ouders die tegen hun jongens zeggen dat ze niet alleen naar buiten mogen, in de buurt moeten blijven. […] [Z]e reorganiseerden. Jongensbussen brachten hen veilig naar jongensscholen.
(pagina 37 – 38)

Al met al is De macht een heel leuk, experimenteel boek. Voor wie geïnteresseerd is in boeken die onze huidige maatschappij op de hak nemen maar tegelijkertijd naast de humor relevant zijn is De macht zeker een aanrader. Het is absoluut een boek dat je aan het denken zet. Wat denk jij: zou een maatschappij waarin vrouwen machtiger zijn dan mannen vreedzamer zijn dan andersom?

Het monster van Essex – Sarah Perry

Cover van Het monster van Essex door Sarah Perry

Het is een prachtig boek dat vorig jaar verscheen: Het monster van Essex, het debuut van Britse auteur Sarah Perry. De cover is enorm opvallend en misschien zou niet iedereen ervan houden, maar ik vind hem persoonlijk prachtig. Dat, samen met de lovende recensies die ik al over dit boek had gelezen, heeft me overtuigd om met boekenbonnen die ik nog had liggen dit boek aan te schaffen. Heb ik spijt van mijn aankoop? Dat niet per se, maar ik vond het lang niet zo mooi als ik had verwacht.

Het monster van Essex speelt zich af in Engeland in de Victoriaanse tijd. Natuurlijk heb ik uitgebreid research gedaan naar deze periode voordat ik het boek las (lees: ik heb vijf minuten doorgebracht op https://en.wikipedia.org/wiki/Victorian_era) en ben er toen achter gekomen dat deze periode normaal gesproken gekenmerkt wordt door preutsheid en een grote armoede in steden waar fabrieksarbeiders moesten rondkomen van een hongerloontje. Genoeg ingrediënten dus voor een goed verhaal, zou je zo denken. En Sarah Perry heeft haar research ook goed gedaan. De beschrijvingen voelen heel geloofwaardig en ze verantwoord ook waar ze haar informatie vandaan heeft gehaald achterin het boek. Opvallend is dat zij er juist niet voor heeft gekozen om te schrijven over terughoudende vrouwen die vol preutsheid hun rol vervullen. Cora, de hoofdpersoon in dit boek, kan zelfs modern genoemd worden.

Het monster waarnaar de titel verwijst speelt een grote rol. Mensen in een klein dorpje in Essex zijn ervan overtuigd dat alle pech die zij hebben door het monster veroorzaakt wordt: mensen die sterven zijn vast en zeker gedood door het monster, en mensen die zich vreemd gedragen zijn vast en zeker onder de invloed van het beest. Het maakt ze bang en de dominee in het dorp, William Ransome, heeft er een hele kluif aan om “zijn kudde” te overtuigen dat het monster niet bestaat. Na het overlijden van haar man verhuist Cora van Londen naar een klein dorp in de buurt van het dorp waar William woont en door wederzijdse vrienden worden zij aan elkaar voorgesteld. Een onwaarschijnlijke vriendschap bloeit op. Samen met Cora komt ook Martha mee; zij is een soort dienstbode en zorgt deels voor Francis, de zoon van Cora.

De kracht van Het monster van Essex zit in de diversiteit van de personages. Ze zijn verschillend en allemaal helemaal zichzelf. En het is slim hoe Perry dingen in het verhaal heeft verwerkt die voor een lezer in de eenentwintigste eeuw overduidelijk zijn, maar die de personages zelf niet (kunnen) weten. Francis, bijvoorbeeld, is overduidelijk autistisch maar omdat in de Victoriaanse tijd zulke labels nog niet bestonden vinden mensen hem simpelweg een hele vreemde jongen. En vanaf het begin van het boek ga je je als lezer afvragen hoe het nou precies zit tussen Cora en Martha: ze slapen wel samen, maar is dat uit noodzaak of uit liefde? Tegelijkertijd zijn ook de personages hetgeen waar Perry de plank volledig misslaat. De eerste helft van het boek leer je de personages goed kennen: je weet wat ze drijft en welke problemen ze hebben. Daarna hoop ik als lezer toch op ontwikkeling, veranderingen of complicaties. Maar dat blijft uit. Nergens in Het monster van Essex gaat Perry verder dan de oppervlakte en dat zorgt ervoor dat haar personages een verzameling karikaturen blijven met eigenschappen die duidelijk door Perry gekozen zijn omdat ze toen taboe waren en niet altijd omdat die eigenschappen ook daadwerkelijk iets toevoegen aan het verhaal.

Ik wil niet zeggen dat Het monster van Essex een saai of slecht boek is, want ik heb het absoluut met plezier gelezen. Perry’s stijl is prettig beschrijvend en de personages zijn, zoals gezegd, heel divers (arm en rijk, man en vrouw, conservatief en liberaal, en ga zo maar door). Maar het is een boek van bijna 400 pagina’s en na de eerste 200 gebeurde er niets schokkends meer, of misschien beter gezegd: de personages ontwikkelden zich amper meer. Het was allemaal nogal voorspelbaar geworden. En dat is jammer. Maar als je houdt van historische fictie en eens een keertje niet wilt lezen over hoe braaf en preuts iedereen in de Victoriaanse tijd was, is Het monster van Essex nog steeds een aanrader.

De foto van de cover heb ik gevonden via de recensie die in het NRC over dit boek verscheen en die een heel stuk positiever is dan die van mij:
https://www.nrc.nl/nieuws/2017/07/21/hoera-deze-vrouw-valt-niet-in-katzwijm-12175085-a1567356 

Zout op mijn huid – Benoîte Groult

Zout op mijn huid

Voor mijn verjaardag kreeg ik dit boek van een vriendin. De schrijfster, Benoîte Groult, is in 2016 overleden en daardoor hebben haar boeken weer wat extra aandacht gekregen in kranten en dergelijke. In alle stukjes die ik over haar heb gelezen wordt genoemd dat ze een feminist was dus ik denk dat dat ook in het achterhoofd van mijn vriendin zat toen ze dit boek voor me kocht.

Zout op mijn huid verscheen voor het eerst eind jaren tachtig van de vorige eeuw en is dus bijna 30 jaar geleden geschreven. Het is een ontzettend expliciet geschreven verhaal over de Franse intelluectuele vrouw George die opgroeit in een klein plaatsje. Daar ontmoet ze Gauvain, een jongen die een paar jaar ouder is dan zij. De aantrekkingskracht tussen George en Gauvain wordt door de jaren heen steeds sterker. Maar Gauvain is een echte zeeman, steeds maanden van huis en niet hoogopgeleid, terwijl George wél de kans heeft gehad om lang door te leren en zich te gaan begeven in een meer intellectueel milieu. Zij maakt daarom ook de keuze om zich niet te binden aan Gauvain.

Maar ondanks dat ze op bepaalde manieren niet in elkaars leven passen wordt de liefde die ze voor elkaar voelen door de jaren heen niet minder sterk. Vooral de lichamelijke aantrekkingskracht is enorm en Zout op mijn huid is dan ook vooral een verhaal over de seksuele relatie tussen George en Gauvain. Ze zijn allebei getrouwd en hij heeft zelfs een paar kinderen, maar hun hele leven lang maken ze tijd om seks met elkaar te hebben. En Groult houdt er niet van om er doekjes om te winden: het is allemaal ontzettend expliciet geschreven. En de kracht van het verhaal zit hem er vooral in dat George degene lijkt te zijn die de touwtjes in handen heeft: zij maakte de keuze om niet met Gauvain haar leven te delen, zij neemt vaak het inititief en hoewel ook Gauvain heus wel inbreng heeft laat zij geen dingen gebeuren die ze niet wil doen puur en alleen om hem te pleasen.

Dus voor iedereen die wel op zoek is naar een boek vol met erotische spanning maar die niet wil lezen over een vrouw die zich totaal onderdanig opstelt tegenover een man: Zout op mijn huid is het boek voor jou!

His Bloody Project – Graeme Macrae Burnet

Cover van het boek His Bloody Project

Opnieuw een boek dat ik moest lezen voor een van de lessen die ik hier volg. Maar net als bij Work like any other was His Bloody Project lezen totaal geen straf. Graeme Macrae Burnet heeft een absoluut origineel verhaal geschreven en het gebeurt niet vaak dat ik kan zeggen dat ik nog nooit eerder iets als dit heb gelezen. Op Goodreads heb ik het dan ook met vijf sterren gewaardeerd.

In His Bloody Project draait het allemaal om een rechtszaak. Roderick Macrae, een zeventienjarige jongen, is gearresteerd voor de moord op drie mensen in zijn kleine woonplaats in Schotland. Het boek bevat een memoir van zijn hand waarin hij de moorden bekent. Maar niet alleen bekent hij de moorden: hij vertelt ook over zijn leven, een zwaar leven vol tegenslagen. Naast Rodericks memoir zitten er in het boek ook verslagen van de dokter die de lichamen van de vermoorde mensen heeft onderzocht, en getuigenissen van dorpsgenoten waarin zij vertellen over Rodericks karakter. Uiteindelijk wordt ook van de zitting waarin Roderick al dan niet veroordeeld zal worden verslag gedaan.

Het interessante aan His Bloody Project is het feit dat je als lezer constant bezig bent met je eigen mening vormen over de schuld van Roderick. Tijdens het lezen van zijn memoir kan hij zijn eigen verhaal doen en wellicht zorgt dat voor sympathie, maar zijn memoir wordt voorafgegaan door de verklaringen van dorpsgenoten. Alle onderdelen van dit boek zijn eigenlijk puzzelstukjes en soms lijkt het wel alsof de stukjes niet samen één kloppende puzzel kunnen vormen. En het leuke is ook dat het allemaal zo echt lijkt. Omdat het voorwoord een slim stukje tekst van de auteur is waarin hij zegt documenten te hebben verzameld, waarna verslagen volgen en doktersverklaringen en stukjes van krantenartikelen, lijkt het allemaal niet op een ‘gewoon’ boek. Natuurlijk weten we wel dat het fictie is, maar tijdens het lezen zou je dat bijna vergeten. En dat is knap gedaan van Burnet.

His Bloody Project is ook in het Nederlands verschenen als Zijn bloedige plan bij Hollands Diep. Het stond in 2016 op de shortlist van de Man Booker Prize, een prijs voor het beste Engelse boek dat in het Verenigd Koninkrijk gepubliceerd is. Voor iedereen die wel houdt van verhalen waarin de spanning van een moordmysterie voorkomt maar die net als ik niet zo goed tegen de echte spanning van thrillers kan is dit originele boek zeker een aanrader.

Foto van de cover van het boek via https://www.goodreads.com/book/show/25694617-his-bloody-project.

Work like any other – Virginia Reeves

Cover van Work like any otherEen van de vakken die ik nu in Engeland volg gaat speciaal over literaire prijzen. We bekijken de voor- en nadelen van bijvoorbeeld prijzen als de Man Booker, de Nobelprijs enzovoorts. Het is enorm interessant om samen na te denken over de invloed die prijzen kunnen hebben op lezers. Als een boek een prijs heeft gewonnen lijkt dat vaak toch een soort garantie dat het een ‘goed’ boek is en als je op zoek bent naar een boek om te lezen kan een gewonnen prijs nog weleens de doorslag geven. Het leuke aan dat vak dat ik nu volg is dat ik allemaal boeken mag (of eigenlijk: moet) lezen die vrij bekend zijn en die sowieso al op mijn te-lezen lijst stonden. His Bloody Project van Graeme Macrae Burnet is er bijvoorbeeld een van, of The Sellout van Paul Beatty. Maar ook Work like any other van Virginia Reeves stond op de leeslijst en ik moet eerlijk bekennen dat ik die titel nog niet eerder was tegengekomen.

Work like any other is het debuut van Amerikaanse schrijfster Virginia Reeves en werd voor het eerst gepubliceerd in 2016. Het is naar mijn weten (nog) niet vertaald naar het Nederlands, maar Reeves gebruikt geen onnodig lange woorden of complexe termen dus voor iedereen die een redelijk woordje Engels spreekt moet het origineel goed te doen zijn. Het verhaal is namelijk niet heel ingewikkeld. Work like any other speelt zich af in Amerika in de jaren twintig van de vorige eeuw. Roscoe werkt en woont op een boerderij, samen met zijn vrouw en zoontje. Als er elektriciteit komt vlakbij waar zij wonen besluit Roscoe om illegaal zijn boerderij te voorzien van stroom, door zelf een installatie te bouwen en stroom af te tappen. Hij wordt bijgestaand door Wilson, die bij hem in dienst is en normaal gesproken op het land werkt. Op een dag wordt de bedrading waar Roscoe zijn stroom illegaal van af tapt gecontroleerd door een medewerker van de elektriciteitsmaatschappij, die daarbij door een schok om het leven komt. Roscoe en Wilson worden schuldig bevonden aan de dood van deze jongeman en ze worden allebei veroordeeld.

In Work like any other volg je het leven van Roscoe voor, tijdens en na zijn tijd in de gevangenis. Hoofdstukken spelen zich afwisselend in verschillende tijden af; het is dus niet geheel chronologisch verteld. In ongeveer 250 pagina’s raakt Reeves verschillende interessante thema’s zoals familieverhoudingen, raciale ongelijkheid in het Amerika van de vorige eeuw en schuldgevoelens. Hoewel dit grote thema’s zijn waar veel over te zeggen valt, blijft Reeves redelijk oppervlakkig en ik vond het boek dan ook prettig lezen, maar niet per se indrukwekkend. De personages blijven daarvoor ook te vlak. Al met al vond ik het dus een prima boek en zeker de moeite waard, maar ik kan wel begrijpen waarom het alleen op de longlist van de Man Booker is beland vorig jaar en niet verder is doorgestroomd naar de shortlist.

Tijdens mijn research voor de les waarin we dit boek bespraken kwam ik op Youtube overigens dit filmpje tegen, waarin Reeves zelf kort en bondig vertelt over haar debuutroman:

Foto van de cover van het boek via de website van de uitgeverij: http://www.simonandschuster.com/books/Work-Like-Any-Other/Virginia-Reeves/9781501112508