Fun Home – Alison Bechdel

Fun Home is een graphic novel van Alison Bechdel. Het is autobiografisch en wordt daarom ook wel autographic genoemd. Het verscheen voor het eerst in 2006 in het Engels en is uitgegroeid tot een van de bekendste graphic novels ter wereld.

Titel: Fun Home
Auteur: Alison Bechdel
ISBN: 9789077766477
Uitgeverij XTRA

Tijdens een college kwamen vorige week graphic novels ter sprake. We hadden het eigenlijk over Persepolis van Marjane Satrapi (ook een erg bekend boek). Onze docent dr. La Cour is gespecialiseerd in graphic novels / comics en we dwaalden tijdens college dus af van Persepolis en hadden het al snel over comics in het algemeen. Een aantal studenten had Fun Home al eerder gelezen en hun verhalen maakten me enthousiast. Ik heb het boek toen direct gereserveerd bij de bibliotheek en de volgende dag lag het voor me klaar.

Fun Home is het persoonlijke verhaal van Alison Bechdel, maar eigenlijk gaat het boek grotendeels over haar vader. Alison is in 1960 geboren in een klein dorpje in Amerika. Homoseksualiteit was toen nog niet zo geaccepteerd als het nu is (alhoewel je natuurlijk kunt stellen dat het ook vandaag de dag nog niet zo normaal wordt gevonden als zou moeten, maar dat terzijde). Haar ouders hebben geen liefdevolle relatie en dat lijkt vooral door Alisons vader te komen. Hij is namelijk wel getrouwd met een vrouw, maar is homoseksueel en voelt zich aangetrokken tot de jongere mannen die hij tegenkomt. Dit zorgt voor enorm veel spanning thuis en Alisons jeugd heeft een grote invloed op haar mentale gezondheid. In Fun Home vertelt Alison hoe dominant haar vader was. De kinderen moesten aan strenge eisen voldoen en moesten hem constant helpen met zijn hobby: hun huis zo chic mogelijk inrichten. Hij kon zichzelf helemaal verliezen in zijn eigen interesses en was vaak kortaf en koel tegen zijn vrouw en kinderen.

Bechdel vertelt in Fun Home ook over haar persoonlijke ervaringen als lesbiënne. Ze vertelt over haar relaties met andere vrouwen en hoe ze steeds meer leert over seksualiteit. Om de verhalen van haar vader en haarzelf te vertellen gebruikt ze veel andere literatuur om haar eigen punt te maken. Grote namen als Proust en Wilde komen vaak voorbij. Ik vond dit zelf tijdens het lezen niet per se een meerwaarde hebben, voor mij was het verhaal (de combinatie tussen de tekst en de afbeeldingen) al voldoende zonder steeds een verband te trekken met andere literatuur.

Ook vond ik sommige dingen die in Fun Home staan eerlijk gezegd vrij problematisch. Bechdel geeft steeds voorbeelden van hoe erg haar vader een “mietje” was. Ze koppelt zijn liefde voor bloemen bijvoorbeeld aan zijn homoseksualiteit, alsof elke man die een houdt van rode rozen homoseksueel is. In onderstaande afbeelding zie je pagina 93 in het boek, waar mijn twee punten eigenlijk samenkomen: Alison vergelijkt Proust (die soms stukken schreef waar planten en bloemen een grote rol speelden) en haar vader:
Ook vond ik het niet juist dat Bechdel lijkt te zeggen dat als vrouwen mannelijke kleding willen dragen ze lesbisch zijn en dat als mannen geven om hun uiterlijk dat een teken is van hun homoseksualiteit. Dat zie je op de volgende twee afbeeldingen terug:

 

 

 

 

 

 

(pagina 73)

(pagina 15)

Wel vond ik Fun Home een indrukwekkend boek. Ik heb het in één adem uitgelezen. Ik vond de tekeningen knap gemaakt: ze waren simpel maar gedetailleerd genoeg om realistisch over te komen. Ook verschillen de ervaringen van de personen in Fun Home enorm van die van mij en dat maakte het wel een stuk interessanter. Maar toch kreeg ik een ongemakkelijk gevoel van de opmerkingen zoals die op de bovenstaande foto’s. Het kan prima zijn dat Alison zelf inderdaad hield van kleding die vooral door mannen werd gedragen en ik geloof ook wel dat haar vader hield van mooie bloemen, maar het lijkt alsof ze impliceert dat zulke eigenschappen wijzen op je seksuele voorkeur. Fun Home gaat uit van een binaire visie op geslacht: je bent of man of vrouw en hoe meer je je gedraagt als iemand van het andere geslacht, hoe groter de kans dat je homoseksueel bent. Ik denk dat dit een vrij stereotype beeld is en dat het kwalijk kan zijn om zulke ideeën in stand te houden. Daarom denk ik dat ik Fun Home op zich wel zou aanraden aan anderen (ik heb het zelf immers met plezier gelezen), maar er kunnen zeker kritische opmerkingen worden gemaakt over de algehele inhoud.

‘Hark! A Vagrant’ – Kate Beaton

Cover van het boek Hark! A Vagrant van Kate BeatonIk kan niet zeggen dat ik vaak graphic novels of comics lees, maar als er net zulke goede zijn te vinden als Hark! A Vagrant van Kate Beaton moet ik daar misschien wel mee gaan beginnen.

Titel: Hark! A Vagrant
Auteur: Kate Beaton
ISBN: 9780224094146

Kate Beaton is op internet een bekende naam. Ze tekent al jaren grappige strips, meestal net zulke korte als je in een krant zou vinden. Haar tekeningen zijn simpel en zwart-wit en de verhaaltjes zijn meestal niet langer dan ongeveer drie of zes tekeningen. Ze heeft geschiedenis gestudeerd en verwerkt dan ook veel van die interesse in haar strips. Maar het belangrijkste element dat in elk verhaal terugkomt: humor. Voor Kate Beaton is de strip pas af als er een flinke dosis humor of een hele vreemde twist in het verhaal zit. Aangezien ze vaak haar hele strip baseert op geschiedenis of literatuur is het handig als je een grote algemene kennis hebt als je dit boek wilt oppakken. Maar ook als je niet zoveel weet van veel verschillende onderwerpen kun je Hark! A Vagrant lezen: de kans dat je dan even Google bij de hand moet houden om dingen op te zoeken is dan gewoon wat groter. Soms plaatst Beaton onder een strip een heel klein beetje uitleg zodat haar lezers de grap niet zullen missen, maar vaak moet je jezelf weten te redden. Neem bijvoorbeeld de volgende strip, die via de website van Kate ook te vinden is:
Dude Watching with the Brönte Sisters door Kate Beaton
De humor van bovenstaande strip gaat helemaal langs je heen als je geen idee hebt wie de Brönte zussen zijn, of waar ze over schreven. Maar als je dat wél weet is de strip heel slim in elkaar gezet en vind je het (waarschijnlijk) heel erg grappig. Ik heb in ieder geval tijdens het lezen van Hark! A Vagrant meerdere keren hardop moeten lachen. Maar ik moet eerlijk bekennen dat er ook zeker strips tussen zaten die ik niet in één keer begreep.

Als je nieuwsgierig bent geworden: Kate Beaton is op internet vooral bekend geworden door haar eigen website, www.harkavagrant.com. Daar heb ik ook bovenstaande strip vandaan via de link www.harkavagrant.com/index.php?id=202, en die strip staat ook in het boek. Voordat je besluit om ook echt het boek aan te schaffen kun je dus op haar website even een kijken nemen of je haar stijl kunt waarderen. En zo niet? Dan ligt dat waarschijnlijk aan jezelf, omdat je niet genoeg weet om haar grappen te snappen… (grapje natuurlijk).