‘Heren van de thee’ – Hella S. Haasse

Foto cover boek 'Heren van de thee' door Hella S Haasse
‘Heren van de thee‘ door Hella S. Haasse stond al een tijdje op mijn verlanglijstje om eens te lezen. Ik ben een groot liefhebber van haar debuut ‘Oeroeg(zoals je misschien weet als je mij al een tijdje volgt, ik schreef over ‘Oeroeg‘ namelijk al eerder deze post) en wilde graag meer werken van haar hand lezen. Gelukkig hadden ze ‘Heren van de thee‘ bij de bibliotheek toen ik boeken ging opzoeken om mee te nemen op vakantie en dus werd dit boek nummer twee om te lezen tijdens mijn weekje weg.
 
Titel: Heren van de thee
Auteur: Hella S. Haasse
ISBN: 9789021441795
Heren van de thee speelt zich net als Oeroeg af in Nederlands-Indië, toen de Nederlanders daar nog als kolonisten waren. Haasse is zelf als kind daar ook opgegroeid dus het is een thema dat zij vaker gebruikt in haar boeken, omdat ze veel van haar eigen herinneringen en ervaringen in het verhaal kan verwerken. Haasse gaat eigenlijk nooit in op het morele vraagstuk van de overheersing van de Nederlanders: ze is meer een observant en benoemt de situatie en de gedachten en gevoelens die de hoofdpersonages hebben ten opzichte van politieke veranderingen. Als lezer krijg je genoeg stof aangereikt om zelf je mening te kunnen vormen, maar Haasse stuurt je geen bepaalde kant op.

In Heren van de thee volgen we Rudolf Kerkhoven, vanaf de jaren zeventig van de negentiende eeuw. Na het afronden van zijn studie, die hij erg serieus nam, volgt hij zijn hart en vertrekt naar Nederlands-Indië. Hij wil daar in de voetstappen treden van familieleden die hem al voorgingen en vooral ook zijn vader helpen op diens plantage. Rudolf heeft een serieuze persoonlijkheid en trekt zich bijna alles persoonlijk aan. Dat zijn vader hem niet direct aanstelt op een hoge positie op de plantage steekt Rudolf. Toch blijft hij jarenlang leren en ploeteren om uiteindelijk zijn eigen stuk grond te pachten: Gamboeng. Het is nog onontgonnen land en Rudolf moet dus helemaal vanaf het begin beginnen. Na een paar jaar op Gamboeng te hebben gewerkt ontmoet hij Jenny Bisschop. Zij is een mooi, lief meisje en Rudolf wordt verliefd op haar. Na een langzame start gaat Jenny ook Rudolf waarderen en zij trouwen.

Het boek is onderverdeeld in verschillende tijdsvakken. In het eerste gedeelte volgen we Rudolf op zijn pad van student naar leerling op Java en daarna naar het aarzelende begin van Gamboeng. Na het trouwen volgen we ook de gedachten en gevoelens van Jenny. Het verhaal was eerst strak en duidelijk en wordt naarmate het boek vordert steeds iets vaker afgewisseld, steeds iets minder gestroomlijnd. Het is een subtiele manier van Haasse om ons als lezer duidelijk te maken dat het leven van Rudolf nu hij een vrouw (en later ook kinderen) heeft er anders uit is gaan zien. 

Naast het gezin van Rudolf focust het boek ook de families van Rudolf en Jenny in het algemeen. Haasse heeft dit boek deels gebaseerd op bestaande familiearchieven van de familie Kerkhoven en het boek is dus niet 100% fictie. Wel heeft Haasse er een roman van gemaakt: het is geen precieze biografie van de familie Kerkhoven maar meer een verhaal dat deels op waarheid berust. Wat dit boek zo mooi maakt zijn de beschrijvingen van het land en de gewoontes en gebruiken. Haasse schrijft zo beeldend dat je je bijna echt in dat warme, vochtige land waant en je de thee en koffie die geplukt wordt bijna kunt ruiken. Ook gebruikt Haasse in zinnen Soendase woorden die worden uitgelegd in een woordenlijstje achterin het boek. Het gebruik van die woorden geeft het boek nog meer een authentiek karakter. Heren van de thee is een meesterwerk van een meesterschrijfster.

*Omdat ik bij Bol.com lid ben van het partnerprogramma krijg ik een minieme vergoeding als mensen boeken bestellen via links die op mijn site staan.