Leven en laten leven – Hendrik Groen

Cover van het boek Leven en laten leven

Als je in de afgelopen twee weken nog in een winkelstraat hebt gelopen kan het je niet ontgaan zijn: de nieuwste Hendrik Groen is verschenen! Ik heb in Amersfoort en Utrecht al boekhandels gezien waar de hele etalage vol stond met allerlei leuke groengekleurde versieringen om de publicatie van het derde boek van Hendrik Groen feestelijk aan te kleden. Zelf kon ik haast niet wachten om Leven en laten leven te lezen. Ik vond Pogingen iets van het leven te maken en Zolang er leven is beide fantastisch en had dan ook enorm hoge verwachtingen van Leven en laten leven. Maar zijn die verwachtingen wel waargemaakt?

In de eerste twee boeken schreef Hendrik Groen (een pseudoniem van Peter de Smet) over een man in een bejaardentehuis die nog probeert om met een groepje vrienden zoveel mogelijk plezier te hebben. In dit derde boek laat Hendrik dat verhaal los: Leven en laten leven staat los van de eerste twee boeken en is een opzichzelfstaand verhaal. De hoofdpersoon in dit derde boek is Arthur Ophof. Hij werkt bij een bedrijf dat handelt in toiletpapier en staat elke dag in de file. Thuis wacht hem dan een saaie avond met zijn vrouw, met wie hij al lang geen sterke band meer heeft. Ze hebben geen kinderen kunnen krijgen en hun leven is een beetje een sleur geworden. Arthur is helemaal niet tevreden met de sleur die zijn leven is: hij wil reizen, hij wil iets leuks doen met zijn leven, hij wil weg bij zijn vrouw en zijn saaie dorp. En als dan de markt voor toiletpapier een beetje inzakt en Arthur wordt ontslagen gaat er een wereld voor hem open: wat houdt hem nog tegen om zijn eigen dood in scène te zetten en zijn ontslagpremie te gebruiken om te verhuizen naar Italië?

Hoewel het concept wellicht een beetje vreemd klinkt (wie zet er nou zijn eigen dood in scène om zijn vrouw thuis achter te laten en zelf te gaan zonnen in Italië), zit de kracht van Leven en laten leven juist in de herkenbare situaties. De avonden op de bank met een kopje koffie, de verjaardagen waar in een kring wordt gepraat en er af en toe een schaal met kaas en leverworst langskomt, op vakantie gaan buiten het seizoen omdat dat zo lekker goedkoop en rustig is… Alle burgerlijke clichés komen voorbij. Het boek staat vol met korte stukjes waar je als lezer even om moet grinniken.

De file is langer dan normaal. Ik zit nu al een kwartier achter het bestelbusje van een Volendammer vishandel. VIS! OMDAT HET ZO LEKKER IS! staat er op de achterklep. Echte dichters, die Volendammers.
(pagina 15)

Stukjes als bovenstaande zijn zo lekker droog dat je niet anders kunt dan glimlachend verder lezen. Door deze humor en de o-zo-herkenbare situaties ben je door het boek heen voordat je het goed en wel doorhebt. Dat komt waarschijnlijk ook mede omdat het plot niet veel dieper is dan de samenvatting die ik al gaf: er volgen geen spannende delen, geen diepzinnige of romantische passages en ook zijn er niet echt delen in het boek die je aan het denken zetten. Maar is dat wel altijd nodig in een roman?

En wie echt wil kan in Leven en laten leven misschien ook wel een levensles vinden. Iets als ‘probeer iets leuks van je leven te maken’, of ‘neem af en toe een risico als je iets graag wilt’, of ‘verlaat vooral de vrouw die al jaren en jaren goed voor je is geweest zonder overleg en zadel haar op met de gevolgen van je in scène gezette dood’. Want waar Hendrik Groen als personage in de eerdere boeken een sympathieke oude man was, die met vrienden tegen het bestuur van het bejaardentehuis in opstand kwam, had ik als lezer niet veel sympathie voor Arthur Ophof. Het is niet zo dat ik het echt een vervelend mannetje vond en hij is wel degelijk heel grappig, maar zijn beweegredenen kwamen op mij vrij egoïstisch over. En dat maakte het wel lastiger om me helemaal in het verhaal te verliezen. Er was geen underdog die ergens tegen in opstand kwam, maar alleen een man van middelbare leeftijd die niet helemaal tevreden was. Toch vond ik Leven en laten leven een heerlijk humoristisch boek. Hendrik Groen beheerst nog altijd de kunst om me van begin tot eind te laten lachen en dat is een kunst die niet veel schrijvers beheersen. Een absolute aanrader voor alle Hendrik Groen-fans!

‘Zolang er leven is’ – Hendrik Groen

Cover van het boek Zolang er leven is door Hendrik GroenHet tweede geheime dagboek van Nederlands favoriete bejaarde man verscheen vorige week bij uitgeverij Meulenhoff. Na Pogingen iets van het leven te maken is van Hendrik Groen nu ook Zolang er leven is verschenen, en het is net zo grappig als zijn eerste boek.

Titel: Zolang er leven is
Auteur: Hendrik Groen
ISBN: 9789029090766
Verschenen bij uitgeverij Meulenhoff.

Twee jaar geleden kwam Pogingen iets van het leven te maken uit, en het leek wel alsof half Nederland opeens fan was van een drieëntachtigjarige man uit Amsterdam-Noord. Hendrik Groen wist met zijn dagboekfragmenten een groot publiek aan te spreken en iedereen was begaan met hem en de andere bewoners van het verzorgingstehuis. Nu is er een tweede ‘geheim’ dagboek verschenen en ik wilde die natuurlijk direct lezen. Zou Hendrik weer net zo veel te vertellen hebben als in zijn eerste boek? En zou het wel weer net zo grappig en ontroerend zijn?

Zolang er leven is is qua opzet eigenlijk identiek aan Pogingen iets van het leven te maken. Het boek bestaat uit dagelijkse dagboekfragmenten van 1 januari tot en met 31 december en gaat over het wel en wee van Hendrik en zijn vrienden. Aan het einde van Pogingen iets van het leven te maken (dat ging over het jaar 2013) overleed Hendriks speciale vriendin Eefje en omdat hij het daar erg moeilijk mee had heeft hij een jaartje niet geschreven. Maar in 2015 had hij de pen weer opgepakt en schreef weer elke dag een stukje.

Omdat Eefje overleden is en Grietje te dement is om nog mee te kunnen op de tripjes van de Oud-maar-niet-dood club (Omanido) hebben twee nieuwe leden hun intrede gedaan: Geert en Leonie. Met deze extra aanwinsten maakt Omanido weer allerlei leuke uitstapjes, met dit jaar ook regelmatig een bezoek aan een restaurant. Maar Omanido heeft ook serieuzere zaken aan het hoofd: er gaan geruchten dat er plannen zijn om “hun” verzorgingstehuis te sluiten. Omanido richt een bewonerscommissie op om de directie aan de tand te kunnen voelen en om te laten zien dat zij zich niet zomaar laten overrompelen door bestuurders met rare plannen.

De uitstapjes die Omanido maakt en de gesprekken met directrice Stelwagen zijn altijd grappig en ik heb opnieuw vaak hardop moeten lachen tijdens het lezen. Er waren echter ook momenten dat het allemaal even iets minder grappig was. Evert, Hendriks beste vriend, is namelijk ernstig ziek en Hendrik ziet hem langzaamaan steeds verder afglijden en kan maar weinig doen om te helpen. Op zulke momenten leef je als lezer mee met Hendrik, die ondanks alles toch probeert om zijn leven zo leuk mogelijk te maken.

Voor wie Pogingen iets van het leven te maken heeft gelezen is Zolang er leven is een absolute must-read. Het is net zo grappig, en hoewel de opzet hetzelfde is voelt het niet als een herhaling of teveel van hetzelfde. We leren nog meer over de leuke (en soms minder leuke, zeurderige) medebewoners van het verzorgingstehuis en na het uitlezen van Zolang er leven is wil ik eigenlijk meteen beginnen in het derde dagboek van Hendrik Groen, wat helaas (nog niet) bestaat. In een van zijn laatste dagboekfragmenten lijkt Hendrik te hinten dat hij een roman gaat schrijven over twee oude mannetjes. Ik hoop maar dat het óf een grapje is en dat er gewoon nog een derde deel met dagboekfragmenten komt, óf dat de roman net zo leuk geschreven is als de twee dagboeken.

Op internet zijn er hele discussies te vinden over wie er achter het personage Hendrik Groen kan zitten. De meeste mensen lijken het erover eens te zijn dat er niet echt een vijfentachtigjarige man op een computer dagboekfragmenten heeft getypt. Wel zou het kunnen dat een schrijver veel heeft gesproken met bejaarden en de boeken heeft samengesteld vanuit die verhalen. De derde, en volgens de meesten de meest waarschijnlijke, optie is dat er een bekende, jongere schrijver is met een hele rijke fantasie die alles gewoon bij elkaar heeft verzonnen. Mijn moeder is er van overtuigd dat Kluun achter Hendrik Groen zit, en ikzelf denk stiekem dat Paulien Cornelisse er iets mee te maken zou kunnen hebben. Die verdenking baseer ik eigenlijk op twee dingen:
1. Paulien Cornelisse heeft een ontzettend grappige schrijfstijl, en haar boeken Taal is zeg maar echt mijn ding en En dan nog iets zijn een paar van de weinige boeken waar ik hardop om heb moeten lachen, zoals ik ook om de boeken van Hendrik Groen moest lachen.
2. Op pagina 336 van Zolang er leven is maakt Hendrik een lijstje met dingen waar hij zich aan ergert. Op nummer 10 staat “Mensen die zeggen dat ze een echt mensenmens zijn”. Ik kan eigenlijk alleen Paulien Cornelisse bedenken die zulke dingen in taal opmerkt en er dan ook nog iets van vindt.

Wie verdenk jij van het zijn van Hendrik Groen, en waarom?