‘The Martian’ / ‘Mars’ – Andy Weir

Cover van het boek Mars geschreven door Andy WeirEen week of twee geleden ging ik naar de bioscoop met mijn broertje en vriend om The Martian te zien. Gelukkig heb ik een Pathé Unlimited pas dus ik kan zo vaak naar de film als ik maar wil. Ik had via Twitter en andere social media al veel over de film gehoord en keek er echt naar uit. Gelukkig werd aan al mijn verwachtingen voldaan en was de film ontzettend leuk. Zo leuk zelfs dat ik diezelfde avond een reservering plaatste bij de Bibliotheek om het boek ook te kunnen lezen. Want zoals je misschien wel weet: de succesvolle film The Martian is gebaseerd op het boek met dezelfde titel van Andy Weir.

Titel: Mars
Auteur: Andy Weir
ISBN: 9789045207858
Uitgeverij: Karakter Uitgevers B.V.
Voor €12,95 te koop bij Bol.com en in het Engels voor €7,99 bij de Book Depository. *

Ik weet niet of je bekend bent met het verhaal (alhoewel je volgens mij onder een steen moeten hebben geleefd om het te missen, maar goed) dus bij deze de trailer voor de film The Martian:

In het kort komt het verhaal hier op neer: Mark Watney is een astronaut in het team dat naar Mars vertekt als onderdeel van het onderzoekprogramma Ares 3. Het was de bedoeling om een maand lang op Mars te verblijven, maar al na een aantal dagen wordt de missie afgebroken omdat er een ontzettend hevige storm (wind) komt die blijvende schade kan aanbrengen aan de apparatuur. Watney wordt geraakt door een antenne die dwars door zijn pak heenprikt en hij wordt weggeblazen door de wind. Zijn team probeert hem nog een tijdje te zoeken maar door zijn defecte pak krijgt iedereen de melding dat Watney geen bloeddruk of polsslag meer heeft. In de overtuiging dat Watney is overleden op Mars vertrekken de andere astronauten weer naar aarde.

Echter: Watney is helemaal niet overleden! Hij is wel gewond geraakt maar heeft de storm overleefd, en zit nu dus moederziel alleen op Mars zonder apparatuur om met de aarde te communiceren. Gelukkig zijn astronauten best slimme mensen dus hij maakt het tot zijn missie om zo lang mogelijk te overleven zodat hij misschien mee terug kan met het ruimteschip van onderzoeksmissie Ares 4, die volgens planning vier jaar later op Mars zal landen. Hij doet een heleboel wiskundige, natuurkundige en scheikundige dingen om te proberen aardappels te laten groeien op Mars. En dan is er nog het probleem van communicatie met aarde: hoe laat hij aan NASA weten dat hij van plan is mee te gaan met Ares 4?

Wat het boek zo leuk maakt is de manier waarop Watney omgaat met de dagelijkse strubbelingen op Mars. Het boek zit vol met ontzettend droge humor. Ik vond Watney echt een grappig personage. Ook is het leuk dat af en toe het boek wisselt van Watneys perspectief naar NASA’s medewerkers. Hoe er op aarde wordt omgegaan met het redden van Mark Watney vormt een leuk contrast met hoe Watney zelf probeert om in leven te blijven. Om alle humor goed te vatten raad ik je aan om (als je dat kunt) de Engelse versie te lezen. De grappen zijn namelijk echt letterlijk vertaald soms gaat de grap dan verloren. Zoals op deze foto als JPL (mensen op aarde) een gesprek hebben met Watney.

Foto van pagina 203 van het boek Mars geschreven door Andy Weir
Ik denk dat in het origineel hier That’s what she said stond. Alleen wordt dat in Nederland ook gewoon in het Engels gebruikt: er is geen directe vertaling van deze grap. “Dat zei zij ook al” is in Nederland helemaal niets, het roept niets op en ik moest dan ook nadenken voordat ik begreep dat dit als grap bedoeld was. Eigenlijk is het beste wat je in zo’n geval als vertaler kunt doen is een vergelijkbare grap maken, zoals “Dat zei je moeder gisternacht ook”.

Hoewel in dit boek natuurlijk best veel natuurkunde en scheikunde voorkomt omdat het zich nou eenmaal afspeelt op Mars, hoef je echt niet bang te zijn dat het te technisch besproken wordt. Watney gebruikt in zijn logboek wel berekeningen die voor niet-astronauten misschien iets te snel gaan, maar alles wat onduidelijk kan zijn wordt uitgelegd en voorgerekend, dus als lezer hoef je daar helemaal niet over na te denken. Wel had ik het denk ik lastig gevonden om me een voorstelling te maken van bepaalde dingen als ik niet eerst de film had gezien. Meestal vind ik het fijner om eerst het boek te lezen en dan de film te zien, maar ik denk dat in dit specifieke geval het andersom voor mij fijner is geweest. Mars is zo’n abstract iets voor mij, en de apparatuur en voertuigen die voor ruimtevaart worden gebruikt ook, dat ik het fijn vond om door de film een idee te hebben van hoe die dingen eruit zien. Het maakte het lezen leuker als je je kunt voorstelling waar Watney in slaapt en in rondrijdt.

Ik zou je absoluut aanraden om de film te gaan zien (volgens mij draait hij nog in bijna alle grote bioscopen) en daarna het boek te lezen (bij voorkeur in het Engels). Ik heb hardop gelachen tijdens het lezen en vond het ook leuk om eens iets anders te lezen: zo vaak lees ik niet over science-fiction-achtige ruimtedingen. Zeker voor herhaling vatbaar, dus als je nog een tip hebt, ik hoor het graag!

Ilona Leest is overigens ook op Twitter te bereiken via @IlonaLeest !

*Omdat ik bij de Book Depository en Bol.com lid ben van het partnerprogramma krijg ik een minieme vergoeding als mensen boeken bestellen via links die op mijn site staan.