Leven en laten leven – Hendrik Groen

Cover van het boek Leven en laten leven

Als je in de afgelopen twee weken nog in een winkelstraat hebt gelopen kan het je niet ontgaan zijn: de nieuwste Hendrik Groen is verschenen! Ik heb in Amersfoort en Utrecht al boekhandels gezien waar de hele etalage vol stond met allerlei leuke groengekleurde versieringen om de publicatie van het derde boek van Hendrik Groen feestelijk aan te kleden. Zelf kon ik haast niet wachten om Leven en laten leven te lezen. Ik vond Pogingen iets van het leven te maken en Zolang er leven is beide fantastisch en had dan ook enorm hoge verwachtingen van Leven en laten leven. Maar zijn die verwachtingen wel waargemaakt?

In de eerste twee boeken schreef Hendrik Groen (een pseudoniem van Peter de Smet) over een man in een bejaardentehuis die nog probeert om met een groepje vrienden zoveel mogelijk plezier te hebben. In dit derde boek laat Hendrik dat verhaal los: Leven en laten leven staat los van de eerste twee boeken en is een opzichzelfstaand verhaal. De hoofdpersoon in dit derde boek is Arthur Ophof. Hij werkt bij een bedrijf dat handelt in toiletpapier en staat elke dag in de file. Thuis wacht hem dan een saaie avond met zijn vrouw, met wie hij al lang geen sterke band meer heeft. Ze hebben geen kinderen kunnen krijgen en hun leven is een beetje een sleur geworden. Arthur is helemaal niet tevreden met de sleur die zijn leven is: hij wil reizen, hij wil iets leuks doen met zijn leven, hij wil weg bij zijn vrouw en zijn saaie dorp. En als dan de markt voor toiletpapier een beetje inzakt en Arthur wordt ontslagen gaat er een wereld voor hem open: wat houdt hem nog tegen om zijn eigen dood in scène te zetten en zijn ontslagpremie te gebruiken om te verhuizen naar Italië?

Hoewel het concept wellicht een beetje vreemd klinkt (wie zet er nou zijn eigen dood in scène om zijn vrouw thuis achter te laten en zelf te gaan zonnen in Italië), zit de kracht van Leven en laten leven juist in de herkenbare situaties. De avonden op de bank met een kopje koffie, de verjaardagen waar in een kring wordt gepraat en er af en toe een schaal met kaas en leverworst langskomt, op vakantie gaan buiten het seizoen omdat dat zo lekker goedkoop en rustig is… Alle burgerlijke clichés komen voorbij. Het boek staat vol met korte stukjes waar je als lezer even om moet grinniken.

De file is langer dan normaal. Ik zit nu al een kwartier achter het bestelbusje van een Volendammer vishandel. VIS! OMDAT HET ZO LEKKER IS! staat er op de achterklep. Echte dichters, die Volendammers.
(pagina 15)

Stukjes als bovenstaande zijn zo lekker droog dat je niet anders kunt dan glimlachend verder lezen. Door deze humor en de o-zo-herkenbare situaties ben je door het boek heen voordat je het goed en wel doorhebt. Dat komt waarschijnlijk ook mede omdat het plot niet veel dieper is dan de samenvatting die ik al gaf: er volgen geen spannende delen, geen diepzinnige of romantische passages en ook zijn er niet echt delen in het boek die je aan het denken zetten. Maar is dat wel altijd nodig in een roman?

En wie echt wil kan in Leven en laten leven misschien ook wel een levensles vinden. Iets als ‘probeer iets leuks van je leven te maken’, of ‘neem af en toe een risico als je iets graag wilt’, of ‘verlaat vooral de vrouw die al jaren en jaren goed voor je is geweest zonder overleg en zadel haar op met de gevolgen van je in scène gezette dood’. Want waar Hendrik Groen als personage in de eerdere boeken een sympathieke oude man was, die met vrienden tegen het bestuur van het bejaardentehuis in opstand kwam, had ik als lezer niet veel sympathie voor Arthur Ophof. Het is niet zo dat ik het echt een vervelend mannetje vond en hij is wel degelijk heel grappig, maar zijn beweegredenen kwamen op mij vrij egoïstisch over. En dat maakte het wel lastiger om me helemaal in het verhaal te verliezen. Er was geen underdog die ergens tegen in opstand kwam, maar alleen een man van middelbare leeftijd die niet helemaal tevreden was. Toch vond ik Leven en laten leven een heerlijk humoristisch boek. Hendrik Groen beheerst nog altijd de kunst om me van begin tot eind te laten lachen en dat is een kunst die niet veel schrijvers beheersen. Een absolute aanrader voor alle Hendrik Groen-fans!

‘Zolang er leven is’ – Hendrik Groen

Cover van het boek Zolang er leven is door Hendrik GroenHet tweede geheime dagboek van Nederlands favoriete bejaarde man verscheen vorige week bij uitgeverij Meulenhoff. Na Pogingen iets van het leven te maken is van Hendrik Groen nu ook Zolang er leven is verschenen, en het is net zo grappig als zijn eerste boek.

Titel: Zolang er leven is
Auteur: Hendrik Groen
ISBN: 9789029090766
Verschenen bij uitgeverij Meulenhoff.

Twee jaar geleden kwam Pogingen iets van het leven te maken uit, en het leek wel alsof half Nederland opeens fan was van een drieëntachtigjarige man uit Amsterdam-Noord. Hendrik Groen wist met zijn dagboekfragmenten een groot publiek aan te spreken en iedereen was begaan met hem en de andere bewoners van het verzorgingstehuis. Nu is er een tweede ‘geheim’ dagboek verschenen en ik wilde die natuurlijk direct lezen. Zou Hendrik weer net zo veel te vertellen hebben als in zijn eerste boek? En zou het wel weer net zo grappig en ontroerend zijn?

Zolang er leven is is qua opzet eigenlijk identiek aan Pogingen iets van het leven te maken. Het boek bestaat uit dagelijkse dagboekfragmenten van 1 januari tot en met 31 december en gaat over het wel en wee van Hendrik en zijn vrienden. Aan het einde van Pogingen iets van het leven te maken (dat ging over het jaar 2013) overleed Hendriks speciale vriendin Eefje en omdat hij het daar erg moeilijk mee had heeft hij een jaartje niet geschreven. Maar in 2015 had hij de pen weer opgepakt en schreef weer elke dag een stukje.

Omdat Eefje overleden is en Grietje te dement is om nog mee te kunnen op de tripjes van de Oud-maar-niet-dood club (Omanido) hebben twee nieuwe leden hun intrede gedaan: Geert en Leonie. Met deze extra aanwinsten maakt Omanido weer allerlei leuke uitstapjes, met dit jaar ook regelmatig een bezoek aan een restaurant. Maar Omanido heeft ook serieuzere zaken aan het hoofd: er gaan geruchten dat er plannen zijn om “hun” verzorgingstehuis te sluiten. Omanido richt een bewonerscommissie op om de directie aan de tand te kunnen voelen en om te laten zien dat zij zich niet zomaar laten overrompelen door bestuurders met rare plannen.

De uitstapjes die Omanido maakt en de gesprekken met directrice Stelwagen zijn altijd grappig en ik heb opnieuw vaak hardop moeten lachen tijdens het lezen. Er waren echter ook momenten dat het allemaal even iets minder grappig was. Evert, Hendriks beste vriend, is namelijk ernstig ziek en Hendrik ziet hem langzaamaan steeds verder afglijden en kan maar weinig doen om te helpen. Op zulke momenten leef je als lezer mee met Hendrik, die ondanks alles toch probeert om zijn leven zo leuk mogelijk te maken.

Voor wie Pogingen iets van het leven te maken heeft gelezen is Zolang er leven is een absolute must-read. Het is net zo grappig, en hoewel de opzet hetzelfde is voelt het niet als een herhaling of teveel van hetzelfde. We leren nog meer over de leuke (en soms minder leuke, zeurderige) medebewoners van het verzorgingstehuis en na het uitlezen van Zolang er leven is wil ik eigenlijk meteen beginnen in het derde dagboek van Hendrik Groen, wat helaas (nog niet) bestaat. In een van zijn laatste dagboekfragmenten lijkt Hendrik te hinten dat hij een roman gaat schrijven over twee oude mannetjes. Ik hoop maar dat het óf een grapje is en dat er gewoon nog een derde deel met dagboekfragmenten komt, óf dat de roman net zo leuk geschreven is als de twee dagboeken.

Op internet zijn er hele discussies te vinden over wie er achter het personage Hendrik Groen kan zitten. De meeste mensen lijken het erover eens te zijn dat er niet echt een vijfentachtigjarige man op een computer dagboekfragmenten heeft getypt. Wel zou het kunnen dat een schrijver veel heeft gesproken met bejaarden en de boeken heeft samengesteld vanuit die verhalen. De derde, en volgens de meesten de meest waarschijnlijke, optie is dat er een bekende, jongere schrijver is met een hele rijke fantasie die alles gewoon bij elkaar heeft verzonnen. Mijn moeder is er van overtuigd dat Kluun achter Hendrik Groen zit, en ikzelf denk stiekem dat Paulien Cornelisse er iets mee te maken zou kunnen hebben. Die verdenking baseer ik eigenlijk op twee dingen:
1. Paulien Cornelisse heeft een ontzettend grappige schrijfstijl, en haar boeken Taal is zeg maar echt mijn ding en En dan nog iets zijn een paar van de weinige boeken waar ik hardop om heb moeten lachen, zoals ik ook om de boeken van Hendrik Groen moest lachen.
2. Op pagina 336 van Zolang er leven is maakt Hendrik een lijstje met dingen waar hij zich aan ergert. Op nummer 10 staat “Mensen die zeggen dat ze een echt mensenmens zijn”. Ik kan eigenlijk alleen Paulien Cornelisse bedenken die zulke dingen in taal opmerkt en er dan ook nog iets van vindt.

Wie verdenk jij van het zijn van Hendrik Groen, en waarom?

De top 5 van 2015!

Deze laatste dagen van het jaar worden altijd gebruikt om terug te blikken op wat geweest is en vooruit te kijken naar wat komen gaat. Tijd om dat voor Ilona Leest ook te doen. Voor mij was 2015 een goed boekenjaar: ik heb opnieuw 52 boeken gelezen, elke week eentje, en als ik zo door mijn recensies heen kijk zie ik ontzettend veel boeken staan waar ik echt van heb genoten. Ook persoonlijk was 2015 een geslaagd jaar. Ik ben in september naast Rechtsgeleerdheid (waar ik nu tweedejaars ben) ook begonnen met de studie Taal- en Cultuurstudies en geniet volop van alle extra dingen die ik  nu leer. Ook word ik nog steeds blij van het huis waarin ik woon en dan vooral de boekenkast die een enorme plek van de woonkamer inneemt. Die boekenkast komt steeds voller te staan met allemaal leuke boeken. Binnenkort wordt het tijd voor een tweede boekenkast denk ik. Zal m’n vriend leuk vinden… Maar goed. Ik heb er even over na moeten denken maar vol trots presenteer ik bij deze: De Top 5 van 2015!

Cover van het boek De Bijen door Laline PaullOp nummer 1: De bijen door Laline Paull. De Bijen is geschreven vanuit het perspectief van Flora 717, een schoonmaaksterbij in een grote bijenkorf. Het is knap geschreven omdat het geen enkel moment raar voelt dat je als lezer een bij volgt, maar ook omdat het allemaal zo echt en geloofwaardig lijkt. De bijen is deels gebaseerd op hoe bijen echt leven (die hiërarchie enzovoorts) en Paull probeert niet om ‘menselijke’ emoties als verliefdheid in het bijenleven te stoppen. Het is meer een mooie verwoording van het bijeninstinct.. Misschien literair gezien niet het meest opvallende boek dat ik heb gelezen dit jaar, maar wel een van de boeken die me absoluut zullen bijblijven.

151229 Top vijf nummer 2

Op nummer 2: De ochtenden van Sanneke van Hassel. In mijn recensie van dit boek schreef  ik al ‘Als ik nog aan sterren geven deed zou dit boek er zeker 5/5 krijgen’ en alle sterren zouden dan ook dik verdiend zijn geweest. In De ochtenden staan de beste korte verhalen uit eerdere bundels. Die worden begeleid door een kort voorwoord van Jan van Mersbergen (wat ik niet zo’n succes vond maar daar kon Van Hassel natuurlijk niets aan doen). De verhalen zijn kort maar krachtig op de beste manier en maken van een klein leven een groot verhaal. Voor wie van korte verhalen houdt is De ochtenden een must read.

151229 Top vijf nummer 3

Op nummer 3: Pogingen iets van het leven te maken door Hendrik Groen. Een boek over een leven dat verschilt van dat van mij als dag en nacht: een bejaarde man in een verzorgingstehuis in Amsterdam-Noord. Ik heb tijdens het lezen een paar keer hardop gelachen om Groens beschrijvingen van alle gebeurtenissen in het verzorgingstehuis, maar ik leefde ook met hem mee toen er een aantal dingen gebeurden die zijn leven een stuk minder leuk maakten. Pogingen iets van het leven te maken is eens wat anders, een verfrissende blik op de samenleving omdat je alles eens compleet van een andere kant bekijkt. Maar het is vooral gewoon een leuk boek.

151229 Top vijf nummer 4

Op nummer 4: To Kill a Mockingbird door Harper Lee. Een klassieker over de segregatie in Amerika gezien door de ogen van een jong meisje genaamd Scout. Haar vader is advocaat en hij moet een zwarte man bijstaan in een rechtszaak. De hele samenleving reageert daar op, sommigen wat positiever dan anderen, en door de ogen van Scout merk je als lezer hoe vreemd volwassenen soms in elkaar kunnen zitten. To Kill a Mockingbird is zo’n boek dat je eigenlijk “gelezen moet hebben” en hoewel ik tegen het principe van ‘verplicht klassiekers lezen omdat het moet’ ben, zou ik het iedereen aanraden om dit te lezen. Plus: het is naast een goed boek ook gewoon een leuk boek en niet alleen maar zwaarmoedig en moeilijk.

En last but not least….

151229 Top vijf nummer 5

Op nummer 5: Brieven van belang samengesteld door Shaun Usher. Dit boek viel op door zijn hoge ‘koffietafelgehalte’. Belangrijke / leuke / mooie brieven van eeuwen oud of juist pas een paar jaar geleden worden in Brieven van belang geplaatst, soms met een korte uitleg om de context te verduidelijken. Brieven van belang is mooi vormgegeven en is van goede kwaliteit. De pagina’s glanzen, de brieven zijn duidelijk leesbaar en er is een goede verhouding tussen serieuze en grappige brieven. Leuk om op tafel of op je nachtkastje te hebben liggen zodat je af en toe een brief kunt lezen.

Dit was mijn Top 5 van 2015! De recensies kun je terugvinden door op de eerste zin te van elk stukje te klikken. Hopelijk hebben jullie een fijne kerst gehad en alvast een voorspoedig nieuwjaar gewenst!