Boek 21 – “De Kraai”

De Kraai, geschreven door Kader Abdolah, viel me flink tegen. Hij is zo’n bekende en gewaardeerde schrijver dat ik er automatisch van uit ging dat het boek ten minste niet zou voelen als tijdsverspilling. Maar het verhaal was saai, de hoofdpersoon oninteressant en er was totaal geen spanningsboog te ontdekken. Al met al: slechts twee van de vijf sterren waard. Deze mening schijn ik met meerdere mensen van Goodreads te delen; gemiddeld krijgt het boek ook maar een 2,95.

Het boek gaat over een man die in Perzië is opgegroeid en al heel lang schrijver wil worden. Het verhaal is niet chronologisch en begint dus ook waar het boek eindigt: de man is koffiehandelaar in Nederland geworden, heeft boeken geschreven die nog niet gepubliceerd zijn en blijft het hoopvol proberen. Het verhaal gaat kort over zijn vlucht naar Nederland en lang over zijn behoefte aan schrijven / zijn hoop ooit een van zijn boeken in het Nederlands gepubliceerd te zien. Ook gooit Abdolah nog af en toe iets wat poëtisch bedoeld lijkt te zijn over kraaien in het verhaal, maar hij had het dichten beter kunnen overlaten aan de beroemde dichters die hij veelvuldig citeert in dit werk.

De Kraai had zo goed kunnen zijn. Het idee klinkt best leuk, namelijk de vluchteling die het moeilijk had in zijn geboorteland, moeite doet om naar een ander land te kunnen vluchten en daar zo ambitieus wordt met betrekking tot de taal dat hij een boek wil schrijven in die taal. Maar hoewel De Kraai deze boxjes in principe allemaal afvinkt laat de uitwerking sterk te wensen over. Het boek focust te veel op alleen de zogenaamd diepzinnige gevoelens van de hoofdpersoon in plaats van zijn acties en handelingen, die interessant hadden kunnen zijn. Ook valt Abdolah vaak in herhaling; er is minimaal twintig keer genoemd dat de hoofdpersoon eigenlijk geen koffiemakelaar had willen worden maar dat het lot het zo bepaald had.

Wel interessant vond ik de bezigheden van het verzet en de vlucht van mensen naar westerse landen, maar die werden zo vluchtig beschreven en leken zo ondergeschikt aan het beschrevene over het gevoelsleven van de hoofdpersoon dat ik amper de tijd had om van die passages te genieten voordat Abdolah alweer voor de zoveelste keer over ging naar een anekdote over een oom die een grote inspiratiebron is geweest. Oom Djalal heeft een paar dingen gezegd over de manier waarop de hoofdpersoon zijn schrijversbestaan moet realiseren maar je wordt er het hele boek mee doodgegooid.

Ik denk dat de waardering die veel mensen hebben voor dit boek voortkomt uit de liefde voor vreemde culturen die mysterieus beschreven worden. Bij voorkeur is die cultuur “eenvoudiger” of “simpeler” dan de westerse cultuur, met meer aandacht voor natuur en minder voor technologie zodat ze lekker kunnen wegdromen bij die cultuur zonder de zogenaamde drang die in het westen heerst om alles online steeds in de gaten te houden. Echter, zulke culturen lijken heel mooi en mysterieus in een boek maar de beelden die worden geschetst corresponderen niet met de realiteit die in zulke niet-westerse landen vaak juist hard is. Mensen idealiseren graag dat wat een ander heeft: het gras van de buren is altijd groener. Maar ook Abdolah zelf draagt hier aan bij en ik denk dat het ook logisch is dat een vluchteling met een tikje heimwee zijn geboorteland idealiseert. Maar zelfs het jarenlang een ontzettend oppervlakkige relatie met een gesluierd meisje wordt hier beschreven als romantisch, terwijl het juist ontzettend moeilijk moet zijn geweest om een relatie te onderhouden met zo weinig communicatiemogelijkheden en de druk van ouders die de relatie niet goedkeurden. Er was amper sprake van een relatie; meer van een opgewonden puber die viel voor een lekker ding maar zo weinig met haar kon praten dat ze niet snel op elkaar uitgekeken werden want ze leerden elkaar toch niet echt kennen. Maar nee hoor, Abdolah’s hoofdpersoon wordt er, hoe oppervlakkig dan ook, natuurlijk ontzettend door geïnspireerd en schrijft hele verhalen.
Ik vind het ontzettend jammer dat Abdolah niet van deze mogelijkheid gebruik heeft gemaakt om in de Nederlandse maatschappij wat meer aandacht te geven aan hoe het daar écht gaat, niet een ontzettend opgepoetste, geromantiseerde versie die doet alsof alles prima was aan de cultuur. Geen enkele cultuur is perfect en in de literatuur moet er aandacht worden gegeven aan zowel de pluspunten als de tekortkomingen van de cultuur die beschreven wordt.

Het is een dun boekje, dus heel veel tijd om te lezen kost het niet. Die twee sterren krijgt het van mij voor de potentie die in het verhaal zat maar die er niet uit kwam en omdat ik nu gewaarschuwd ben voor de schrijfstijl van Abdolah en niet hoef te beginnen aan zijn langere verhalen; een gewaarschuwd mens telt voor twee.

Boek 14 – “Het Spel der Tronen”

Het Spel der Tronen, geschreven door George R. R. Martin, is een grote hype geworden nadat HBO een succesvolle serie heeft gemaakt gebaseerd op dit boek en de latere boeken in deze serie (die Het Lied van Ijs en Vuur heet). Het heeft de reputatie om zogenaamd “high fantasy” te zijn en is nogal gevuld met geweld en seks. Maar het viel mij allemaal flink tegen. Teveel geweld, teveel seks, en te weinig verhaal met juist teveel verhaallijnen maakten dit boek traag en saai. Met twee sterren op Goodreads heb ik een veel lager cijfer gegeven dan de meeste mensen.

Het begon allemaal best wel goed. Ik kan een fantasy verhaal wel waarderen en voor mij was het dan ook een prettig begin met kastelen en zwaarden en koningen en heren. Na een aantal pagina’s kwam ik er echter achter dat voor een fantasy schrijver Martin weinig fantasie heeft. Want naast eerder genoemde kastelen en zwaarden en koningen en heren zit er niet echt iets in dat een boek fantasy maakt. Het lijkt eerder een soort historische roman van een wereld niet anders dan de onze, maar gewoon met andere namen voor de landen. Een klein beetje magie / mythische wezens durft Martin wel te verwerken in zijn verhaal, maar op een slordige manier. Na ongeveer 550 / 600 pagina’s komt er een soort zombie hoofdpersonen aanvallen en hoewel dat voor de aanwezige personen heel raar moet zijn geweest wordt het verderop in het boek amper meer benoemd. Dat is een typsich voorbeeld van hoe dit boek leest: het is allemaal zo slordig afgewerkt. Het lijkt wel alsof Martin gewoon is gaan zitten en begonnen is met schrijven zonder zelfs maar een idee te hebben van waar zijn verhaal naartoe zou moeten gaan.

Het Spel der Tronen is het eerste deel in de series Het Lied van Ijs en Vuur. Er zijn  teveel  meerdere hoofdpersonen en elk hoofdstuk wordt afwisselend verteld vanuit een van die personen. Ik zal ze even kort op een rijtje zetten zodat deze review straks nog begrijpelijk is:

-Eddard “Ned” Stark, heer van het Noorden die wordt gekozen door de koning om zijn rechterhand te worden. Hij is zo nobel en eervol dat het haast dom is, omdat zijn gevoel voor eer meerdere keren levens kost.
-Catelyn Stark (of Tulling), de vrouw van Eddard.
-Robb Stark, de oudste zoon van Ned en Catelyn die de plaats en taken van zijn vader overneemt als die naar het zuiden vertrekt om de koning te helpen.
-Bran Stark, ook een zoon van Ned en Catelyn. Hij wordt kreupel in het begin van het boek, heel treurig, maar het maakt zijn hoofdstukken ook ontzettend saai want het enige dat hij doet is in zijn dromen vliegen.
-Sansa Stark, nog een kind van Ned en Catelyn. Ze is oerdom. Écht oerdom. Haar hoofdstukken doen gewoon pijn om te lezen zo dom doet en denkt ze. Zo oppervlakkig en gewoon uuuugh frustrerend.
-Arya Stark, en ja hoor, nog een kind van Ned en Catelyn. Arya is een dapper meisje. Ze wil leren vechten en is avontuurlijk. Maar om echt belangrijk te zijn voor het verhaal is ze nog te jong dus haar hoofdstukken zijn wel prima maar nogal willekeurig en lijken niet aan te sluiten bij de andere.
-Jon Sneeuw, en jazeker, Ned’s zaad deed het blijkbaar prima, want hij heeft nog een kind gebouwd. Jon is echter niet van Catelyn maar van een vrouw van wie we niets weten behalve haar naam. Omdat hij een bastaard is krijgt hij de achternaam Sneeuw. Ik vermoed dat dit Martin’s lievelingetje is. Lekker typisch: jongen is achtergesteld in de maatschappij omdat hij bastaard is, hij is heel slim en ook sterk en de slimme volwassenen zien allemaal dat hij potentie heeft en bla bla bla.
-Robert Baratheon, koning van de Zeven koninkrijken. Hij is dik en sluit zijn ogen voor de grote problemen in zijn rijk. Is getrouwd met Cersei Lannister (die overigens regelmatig seks heeft met haar tweelingbroer Jamie).
-Tyrion Lannister, een dwerg. Een sluwe dwerg, om precies te zijn. Houdt van wijn en seks (en voor beide moet hij betalen, omdat blijkbaar in dit verhaal niemand vrijwillig seks heeft met een dwerg, ook al komt hij uit het machtige en rijke huis van Lannister).

-Dany (Daenerys) Stormgeboren Targaryen, een dochter van de koning die door Robert Baratheon vermoord is. Zij is gevlucht naar Verweggistan (ik weet eerlijk gezegd niet meer waar ze ook alweer heen gevlucht is) waar het Dothraki volk leeft. Ze werd onderdrukt door haar broer Viserys. Ik dacht graag aan hem als Viezerik, omdat hij veel plezier heeft in het draaien aan de tepels van zijn jongere zusje.
Volgens mij waren dat alle hoofdpersonen. Als je het hele rijtje zo ziet kan je je voorstellen dat als bijna alle beurtenissen vanuit elk van deze personen verteld worden, je vanzelf een boek krijgt van meer dan 800 pagina’s. Want in principe had dit boek ook prima in 400 pagina’s klaar kunnen zijn als Martin het concept van Kill Your Darlings begrepen had. 
Het verhaal loopt als volgt: Een aantal jaren geleden streden Ned en Robert samen tegen de koning van toen, Rheagar Targaryen. Volgens mij omdat die Ned’s mooie zusje Lyanna verkracht had en Robert deed mee omdat hij verliefd was op Lyanna. Nou, die koning werd dus gedood en Robert werd koning en trouwde met Cersei Lannister omdat Lyanna ondertussen ook dood is. Ned krijgt met zijn vrouw 4 kinderen in het Noorden en neemt een bastaardkind mee van een reis. Vele jaren later komt Robert naar het Noorden om van Ned te eisen dat hij zijn Hand wordt (een functie waarin het de bedoeling is dat de Hand alle wensen van de koning uitvoert). De vorige Hand is namelijk dood (spoiler: vergiftigd in opdracht van de Lannisters omdat hij erachter kwam dat alle kinderen van Cersei niet verwekt zijn door koning Robert maar door haar tweeligbroer Jamie. Ja, jakkes.). 
Ned’s zoon Bran ziet door een raampje Jamie en Cersei seks hebben en wordt daarom van een toren afgegooid, waardoor hij kreupel wordt en de rest van het boek alleen nog maar droomt van kunnen vliegen. Catelyn vindt dat ze iets belangrijks moet melden aan Ned (volgens mij dat de vorige Hand niet gewoon is doodgegaan maar dus vermoord is) en nadat ze dat gezegd heeft tegen Ned ontvoert ze Tyrion Lannister. Nu zijn de Lannisters natuurlijk pissig. Tyrion weet zich echter heel sluw vrij te praten en gaat daarna naar zijn vader toe, Tywin Lannister. 
Met Ned gebeurt ondertussen vanalles: als hij ontdekt dat Cersei’s kinderen eigenlijk allemaal bastaarden zijn en geen echte erfgenamen van Robert verteld hij dat aan Cersei. De dag daarop gaat Robert op jacht en sterft door een aanval van een everzwijn, natuurlijk voordat Ned dit kon vertellen een Robert. Nu komt Joffry op de troon en beschuldigt Cersei Ned van verraad omdat hij brieven heeft gestuurd aan hoge heren om hun plaats op de troon op te eisen. Joffry laat Ned onthoofden, dus Robb Stark komt met een leger vanuit het Noorden om een oorlog te beginnen. 
Tegen deze achtergrond wisselt het verhaal soms naar Dany Targaryen. Zij trouwt onder dwang met de leider van de Dothraki, Khal Drogo. Ze wordt meerdere keren door hem verkracht (alhoewel Martin blijkbaar niet vindt dat ze verkracht wordt, want ook al heeft ze pijn en geeft ze nooit toestemming, Martin schrijft dat ze het na een paar maanden toch heerlijk vond. Ja hoor, heel geloofwaardig!). Khal Drogo sterft uiteindelijk en ze besluit om hem te cremeren samen met haar huwelijksgeschenk: drie drakeneieren. En (surprise surprise) de drakeneieren komen uit. Dany besluit om te proberen de Zeven Koninkrijken terug te krijgen, omdat zij toch de wettige troonopvolgster was nadat haar vader werd vermoord en haar broer Viezerik door haarzelf gedood is. 
Ned’s bastaard Jon voelt zich ondertussen niet meer thuis op hun kasteel en besluit om zich aan te sluiten bij de Nachtwacht. Daar is hij natuurlijk helemaal fantastisch en wordt duidelijk dat hij de baas mag gaan volgen omdat ze hopen dat hij ooit de baas wil worden.
Ik was na 400 pagina’s echt teleurgesteld toen ik zag dat ik pas op de helft was. Het is gewoon allemaal een beetje teveel. En omdat het allemaal zo veel is wordt het ook saai: na elke moord denk je in plaats van geschokt te zijn “oké, weer iemand dood”. En zelfs het incest wordt saai. Viezerik draait aan Dany’s tepels, alweer. Cersei doet het met Jamie, alweer. En Khal Drogo verkracht Dany, alweer. Tyrion huurt een hoer in, alweer. Er gebeuren zoveel dingen in het boek maar op de een of andere manier blijven seks, drank en geweld het belangrijkste onderdeel van het verhaal.
Ook vond ik het storend om te lezen dat Martin vrouwen zo’n ondergeschikte rol heeft gegeven in zijn boek. Prima excuus natuurlijk, “in de Middeleeuwen hadden vrouwen deze positie nou eenmaal”, maar als fantasy schrijver mag je best vrouwen wat status geven. Draken hadden ze vroeger ook niet, maar daar kan je je blijkbaar wel overheen zetten? Ik vind een vrouw met macht toch aanneemlijker dan een duizend jaar oud drakenei dat opeens uitkomt, eerlijk gezegd. In bijna elk hoofdstuk wordt duidelijk gemaakt dat vrouwen er alleen zijn om mannen te entertainen. En dan bedoel ik niet alleen de afschuwelijke verkrachtingen of de manier waarop mannen praten over vrouwen, maar ook de wat meer politieke dingen. De koning sterft en nu regeert automatisch zijn 15 jaar oude zoon Joffry, in plaats van zijn capabele, volwassen vrouw Cersei die al jaren heeft kunnen zien hoe regeren werkt. Hetzelfde geldt voor de familie Stark, als Robb de plek van zijn vader overneemt in plaats van Catelyn. 
Voor wie een boek wil lezen dat over kastelen, zwaarden en gevechten gaat en denkt dat Het Spel der Tronen een goede optie is, mijn tip is om vooral dit boek niet te lezen en in plaats daarvan te kiezen voor De Grijze Jager. Een kinderboek, dat wel, maar wel eentje waarin de vrouwelijke hoofdpersonen net zo hard vechten en belangrijk zijn als de mannelijke hoofdpersonen. De Grijze Jager mist dan misschien de draken en verkrachtingen, maar heeft ten minste hoofdpersonen die groeien en nadenken in plaats van er blind op los te slaan. 
De twee sterren die ik heb gegeven heeft Martin geheel te danken aan Arya Stark (dat haar hoofdstukken niet echt relevant waren maakte haar niet minder leuk. Ze is de enige die een beetje lef toont en zichzelf ontwikkelt in het boek) en de uitspraken van Tyrion Lannister, die geniaal zijn. 

Boek 11 – “De Geur van Melisse”

Een kort, saai verhaaltje over een jongen die verliefd wordt op een meisje, seks met haar heeft, zij gaat vreemd en dan overweegt hij zelfmoord maar besluit om toch te blijven leven. Twee sterren op Goodreads omdat het me helemaal, he-le-maal, niet aansprak.

Maar eerlijk is eerlijk: Per Nilsson schrijft dit boek ook niet voor meisjes die 18 jaar of ouder zijn, maar meer voor meisjes die net twaalf zijn en voor de eerste keer verliefd worden. Misschien had ik teksten als “normaal gesproken sliep hij met de handen boven de dekens, maar vannacht niet meer…” (of iets dergelijks stond er) toen heel spannend gevonden maar ik heb nu iets teveel Jan Wolkers gelezen om nog te schrikken van wat Per Nilsson schrijft.

Verder kan ik hier heel veel woorden aan vuil maken maar ik doe het niet. Dit boek was duidelijk niet voor mij bedoeld en ik heb het dan ook niet met plezier gelezen. Maar ik heb het toch twee sterren gegeven omdat het zeker geen standaard boek is. Het wordt bijzonder door de schrijfstijl en ik denk dat ik het een paar jaar geleden best een goed boek had kunnen vinden.

En ik ben ook heel blij: ik ben weer helemaal bij! Ik moest volgens mijn rooster morgen elf boeken gelezen hebben en dit is het elfde. Nu kan ik weer verder gaan met de overige 41 🙂

Boek 3 – “Zwaar Verliefd”

Dit derde boek is me helaas niet helemaal goed bevallen. Ik heb het een beetje met tegenzin gelezen. Alsnog krijgt Zwaar Verliefd, het debuut van Chantal van Gastel, twee sterren van mij op Goodreads, omdat ik (helaas uit ervaring) weet dat sommige Bouquetreeks-romannetjes nóg slechter zijn.

Er zijn meerdere dingen in dit boek die me niet bevielen. Ten eerste de hoofdpersoon: een dierenarts genaamd Isa die problemen heeft met haar gewicht. Op ongeveer de eerste bladzijde (oké, dit is lichtelijk overdreven, maar je snapt wat ik bedoel) ontmoet ze een man die zó knap en zó aantrekkelijk en zó sexy is. De komende twintig pagina’s zijn gevuld met gedachtes als “Hij kan mij nooit leuk vinden, ik ben te dik, ik moet afvallen” en beschrijvingen van Isa die chocoladerepen naar binnen stouwt omdat ze zo’n medelijden heeft met zichzelf.

Ten tweede waren de kliniek-scènes, waarin Isa de dierenarts probeert om huisdieren te redden, ontzettend nep. Het is duidelijk dat Chantal van Gastel met iemand heeft gepraat over hoe bepaalde operaties gedaan worden, maar de beschrijvingen zijn ontzettend slecht en statisch. Geen enkel moment komt de hoofdpersoon natuurlijk over als ze aan het werk is.

Niet alleen de hoofdpersoon is ongeloofwaardig. Alle personen zijn zo oppervlakkig geschreven dat het karikaturen geworden zijn. Het lange, slanke knappe meisje is -natuurlijk-  een bitch want alleen lelijke mensen kunnen aardig zijn. En de vriendinnen van Isa zijn superslank maar proppen wel junkfood, chips en chocolade naar binnen en lijken nooit gezond te eten. Dit wordt bijna in elk hoofdstuk wel aangehaald en elke keer weer vindt Isa dit “Zoooooo oneerlijk!”, want behalve zijzelf wordt blijkbaar niemand dik van junkfood.

Het grootste probleem met boeken als deze is natuurlijk dat wanneer Isa de stoere, knappe Ruben ontmoet je als lezer al zeker weet hoe het verhaal gaat eindigen. Ze ontmoette hem ongeveer op pagina 20, als ik het me goed herinner, van het in totaal 256 pagina’s tellende boek. Oftewel: er zijn nog minimaal 200 pagina’s vol gejank en misverstanden voordat we eindelijk bij het verlossende antwoord komen: het loopt toch goed af.

Ik heb niks tegen een boek met weinig litaraire inhoud. Boeken zoals die van Jill Mansell lees ik graag, en
Santa Montefiore is een recente ontdekking van me die ook erg goed bevalt. En die boeken kan ik ook met geen mogelijkheid slim of diepzinnig noemen. Maar Mansell en Montefiore (en ik weet zeker dat er vele andere goede voorbeelden zijn) schrijven ten minste met humor en geloofwaardige, menselijke hoofdpersonages. En dat kan ik met de beste wil van de wereld niet van van Gastel zeggen.

De reden dat ik alsnog twee sterren heb gegeven en niet één ster is omdat ik weleens slechtere boeken heb gelezen. Na een paar historische romannetjes of iets van de Bouquetreeks durf ik het niet meer om dit even slecht te noemen. En toch kan van Gastel iets van die reeksen leren: seks. Het hele boek door hint ze dat Isa met Ruben naar bed wil. Er worden uitgebreide beschrijvingen gegeven van uiterlijk. Over de eerste zoen wordt drie pagina’s lang doorgezemeld. Maar een seksscène? Dat durft van Gastel niet aan. Dus behalve een saai boek is het ook nog een laf boek.

Ik realiseer me dat dit best een lang stuk is over een zo’n nietszeggend boek. Maar een geïrriteerd mens heeft nou eenmaal vaak meer te zeggen dan een tevreden mens. Gelukkig heb ik net op de markt heel goedkoop een omnibus van Agatha Christie en een boek van Santa Montefiore gekocht. Hopelijk geniet ik daar meer van dan van Zwaar Verliefd.